Lesen› Buch 6› Die Bemerkung des Dichters, um die Schiiten von Aleppo zu tadeln› Vers 798
M6:798 — چونک ایشان خسرو دین بوده‌اند / وقت شادی شد چو بشکستند بند
M6:798
Bedeutung · به زبانِ تو — Deine Sprache · AI
از آنجا که این بزرگان (امام حسین و یارانش) پادشاهان حقیقی دین بودند، شهادت و رهایی‌شان از زندان تن، دلیلی برای شادی است نه سوگواری.
این بیت بخشی از پاسخ کنایه‌آمیز یک شاعر به عزاداران شیعه در حلب است. از دیدگاه او، که بیانگر نگاه عارفانهٔ مولوی به مرگ اولیای الهی است، سوگواری برای کسانی که به والاترین مقام معنوی رسیده‌اند، نشانهٔ غفلت و کج‌فهمی است.
منطق شاعر این است که امام حسین و یارانش «خسرو دین» یا پادشاهان عالم معنا بودند. برای چنین روح‌های بزرگی، جسم خاکی و دنیای مادی مانند یک «بند» و زندان است. شهادت و مرگ، در واقع شکستن این بند و رهایی از قفس تن است. این لحظه، لحظهٔ وصال و بازگشت به اصل خویش و رسیدن به بارگاه الهی است. بنابراین، برای خود آن بزرگان، این رویداد اوج شادی و کامیابی است، نه یک مصیبت. بیت قبلی نیز همین مضمون را تأیید می‌کند: «روح سلطانی ز زندانی بجست / جامه چون دریم، چون خاییم دست».
مولوی با این بیان، مخاطب را دعوت می‌کند که به جای گریه بر سرنوشت آن ارواح آزادشده، بر حال خود بگرید که در زندان نفس و غفلت اسیر است و از حقیقت این رهایی بی‌خبر مانده است. این نگاه، مرگ را نه پایان، بلکه دروازهٔ ورود به حیاتی برتر و اصیل‌تر می‌داند.
- خسرو
- پادشاه، سلطان
- چو
- وقتی که، هنگامی که
- بند
- زنجیر، قید، کنایه از جسم و تعلقات دنیوی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.