M1:2000 — از ملولی یار خامش کردمی / گر همو مهلت بدادی یکدمی

这句诗是鲁米本人的声音，他暂时中断了故事，直接与读者对话，解释他为何持续不断地创作《玛斯纳维》。

“挚友”（یار） 在这里有双重含义。首先，它指向鲁米创作时具体的听众，主要是胡萨姆丁·查拉比（Husam al-Din Chalabi），正是应他的请求，鲁米才口述了这部巨著。鲁米担心，自己滔滔不绝的讲述可能会让这位挚友感到“厌倦”（ملولی）。他说，如果挚友能给他“片刻的喘息”（یکدمی مهلت），哪怕只是一瞬间的暗示，他就会立刻“沉寂”（خاموش）。

然而，更深层的含义是，这位“挚友”也是神本身。在苏菲思想中，诗人是神的芦笛，言语并非源于自己，而是神的“气息”或“旨意”通过他流淌出来。因此，鲁米之所以无法停下，是因为神——那位终极的挚友与委托者——不允许他停下。紧接着的诗句就证实了这一点：“但他（神）却说：‘说吧！无妨，这不过是神圣天命的要求罢了。’”（لیک می‌گوید بگو هین عیب نیست / جز تقاضای قضای غیب نیست）。

所以，这句诗巧妙地捕捉了鲁米作为灵感管道的处境：他既要体谅凡人听众的局限，又必须服从那源源不绝、不容他停歇的神圣命令。

این بیت صدای شخصی خود مولاناست که از فرایند سرودن مثنوی سخن می‌گوید. او این کار را نه یک فعالیت ادبی معمولی، بلکه نتیجهٔ یک الهام و فیضان مداوم از جانب «یار» یا همان خداوند می‌داند. این الهام آنچنان قدرتمند و بی‌وقفه است که شاعر را دچار نوعی «ملولی» یا خستگی روحانی کرده است. او آرزوی سکوت و آرامش دارد، اما این آرزو برآورده نمی‌شود، زیرا همان نیرویی که او را خسته کرده، به او فرمان ادامه دادن می‌دهد.

این بیت در ادامهٔ توصیف جذبه و بی‌خویشی عارفانه (مانند خواب ماندن پیامبر از نماز صبح در شب تعریس) می‌آید. مولانا می‌خواهد بگوید که سخن گفتن او نیز از این جنس است؛ یک جبر شیرین و تقاضای غیبی است، نه یک انتخاب از روی اختیار صرف. در ابیات بعدی، او توضیح می‌دهد که «یار» به او می‌گوید: «بگو، این عیب نیست» و این امر را به «قضای غیب» نسبت می‌دهد. بنابراین، خستگی مولانا نه از بی‌میلی، بلکه از سنگینی بار امانت و عظمت تجربه‌ای است که باید به زبان شعر بیان کند.