M1:2893 — گشته آن دشنام نامطلوب او / خوش ز بهر عارض محبوب او

这句诗出自鲁米对一个故事的评注。故事中，一位贝都因人将家乡井里又咸又涩的水装在瓦罐里，作为珍贵的礼物献给哈里发。哈里发欣然接受，并给予丰厚赏赐，因为他看重的是这份礼物背后真诚的心意，而非其物质价值。

鲁米借此引申出一个苏菲派的核心观点：行为或言语的价值取决于其源头（“根本”），而非其外在形式（“枝节”）。一个真正的情人（此指寻求上帝者），其内在充满了真诚与爱。因此，即使他们的话语在形式上听起来像是亵渎（کفر）、错误（کژ）甚至是“辱骂”（دشنام），其内在也散发着信仰的芬芳。这句诗用了一个生动的比喻：来自心爱之人的辱骂，因为出自那张“受人爱慕的脸颊”（عارض محبوب），听者感受到的不再是冒犯，而是某种亲昵和甜蜜。情人的身份彻底转化了言语的性质。

这与前后诗句的意象一脉相承，比如“若他说的是法学，闻到的却是灵贫的气息”（M1:2889），或者“用糖做成面包的形状，尝到的依然是糖的味道”（M1:2895）。核心在于，内在的真实状态（“本真”，اصل）会渗透并决定外在表现（“派生”，فرع）的真正价值。

این بیت در ادامه‌ی توضیح این نکته است که نیت و باطن یک فرد، به گفتار و کردار ظاهری او ارزش می‌بخشد. مولانا می‌گوید همان‌طور که کفِ کج و معوجی که از دریای زلال حقیقت برمی‌خیزد، در اصل صاف و پاک است، سخن تند و ناپسندی هم که از دهان معشوق خارج می‌شود، برای عاشق دلنشین است.

عامل این دگرگونی، عشق است. «عارض محبوب» یا چهره‌ی زیبای معشوق، نماد کل وجود اوست. وقتی اصل و منشأ چیزی (یعنی خود معشوق) برای ما عزیز و دوست‌داشتنی باشد، هرچه از او صادر شود، حتی اگر در ظاهر «نامطلوب» و ناخوشایند باشد، برای ما «خوش» و پذیرفتنی خواهد بود. در نگاه عارفانه، هرچه از سوی خداوند به انسان می‌رسد، چه سختی و چه آسانی، چون از جانب معشوق حقیقی است، باید با جان و دل پذیرفته شود.