M1:2918 — احتماها بر دواها سرور‌ست / زانک خاریدنْ فزونی‌ِ گَر‌ست

這句詩出現在魯米從一個故事轉向更直接的靈性教導的段落中。他剛剛勸誡讀者要對紛繁的念頭有所戒備（احتما کن احتما ز اندیشه‌ها），將人心比作野獸出沒的叢林。

此處的詩句是一個醫學比喻，用以闡明一個核心的蘇菲（Sufi）原則。احتما（戒禁）在古典醫學中指遵從養生法，特別是節制飲食，以預防或治療疾病。魯米將其引申為靈性上的自律——戒絕那些源於小我（نفس，nafs）的破壞性思想與衝動。他說，這種內在的「戒禁」遠勝於任何外在的「藥物」（دواها）。這些「藥物」可以理解為外部的宗教儀式、哲學思辨或任何試圖「修復」靈魂的外部手段。

詩的第二句用了一個生動的例子來解釋原因：搔抓疥瘡（گَر）雖然能帶來短暫的快感，但實際上只會讓病情惡化。同樣地，沉溺於負面思緒或滿足低級慾望，或許能暫時緩解靈魂的「癢」，但終究只會加劇根本的靈性疾病。因此，真正的療癒來自於「不作為」——克制搔抓的衝動。這強調了預防與自律（戒禁）在靈性健康中的首要地位，它才是根治之法，而非在問題出現後尋找各種外在的補救措施。

مولانا در این بیت، اصل مهمی را در طب جسم و جان بیان می‌کند. او «اِحتمِا» یا پرهیز و خویشتن‌داری را برتر و مؤثرتر از هر دوا و درمانی می‌داند. برای روشن شدن این نکته، از یک مثال ساده و ملموس استفاده می‌کند: بیماری پوستی «گَر» یا جَرَب.

وقتی کسی به این بیماری دچار می‌شود، خاراندن موقت پوست، لذتی آنی به او می‌دهد اما در واقع بیماری را تشدید کرده و زخم را عمیق‌تر می‌سازد. این عمل، نمونه‌ای از تسلیم شدن به یک میل آنی و مضر است. در مقابل، «احتما» یا پرهیز از خاراندن، اگرچه در لحظه دشوار است، اما اساس درمان و بهبودی واقعی است.

این تمثیل در ابیات قبل و بعد به حوزه اندیشه‌ها و وسوسه‌های نفسانی تعمیم داده می‌شود. همان‌طور که خاراندن، خارش را بیشتر می‌کند، پرداختن به افکار منفی و وسوسه‌های ذهنی نیز آن‌ها را قوی‌تر و ریشه‌دارتر می‌سازد. بنابراین، راه حقیقیِ درمان درونی، پرهیز از این افکار و تسلیم نشدن به آن‌هاست، نه درگیر شدن با آن‌ها. پرهیز، سرور و شاهِ همه درمان‌هاست.