M1:451 — هر که صاحب‌ذوق بود‌، از گفتِ او / لذتی می‌دید و تلخی جُفت او

这句诗出自《玛斯纳维》中一个核心故事：一位邪恶的维齐尔为了从内部摧毁基督教，伪装成一名苦行的圣徒，并凭借其口才赢得了信众的爱戴。鲁米在此区分了两类听众。

大多数人被维齐尔华丽的辞藻和虔诚的外表所迷惑。然而，一小部分“具品味者”（صاحب‌ذوق, ṣāḥib-dhawq）——即那些拥有敏锐灵性直觉的人——却有不同的感受。他们能欣赏到维齐尔言语的“甘甜”（لذت），即其雄辩的口才和对宗教主题的巧妙论述。但同时，他们无法摆脱一种与之相伴的“苦涩”（تلخی），一种源于其言辞背后扭曲、虚假本质的不安之感。这种苦涩正是维齐尔教诲的真正“效果”（اثر），它虽被包裹在糖衣之下，却在悄然腐蚀听者的灵魂。

鲁米用这个比喻来阐明一个关键的苏菲思想：真理不仅关乎言辞的正确与否，更关乎言语发出者的内在状态（حال）。一个内心败坏之人，即使说着最动听的道理，其话语也会像裹着蜜糖的毒药（如紧随其后的诗句所言）。只有那些超越了表面形式、拥有内在“品味”的人，才能分辨出这种灵性上的不和谐，从而保护自己免受其害。

این بیت بخشی از داستان وزیری یهودی است که به دستور شاه، خود را در میان مسیحیان جا می‌زند تا آنها را از درون گمراه و متفرق کند. او با ظاهری زاهدانه و سخنانی دلنشین، به سرعت مریدان بسیاری پیدا می‌کند.

مولانا در اینجا به یک نکته‌ی روان‌شناختی و معنوی مهم اشاره می‌کند: تأثیر کلام بر افراد مختلف یکسان نیست. کسانی که «صاحب‌ذوق» هستند، یعنی از بصیرت و درک عمیق برخوردارند، فریب ظاهر را نمی‌خورند. آنها در سخنان به ظاهر شیرین و روحانی وزیر، طعم تلخ نیت پلید او را حس می‌کنند. کلام او مانند شهدی است که با زهر آمیخته شده (چنانکه در بیت بعدی می‌آید). افراد صاحب‌ذوق، این دوگانگی را درمی‌یابند؛ هم جذابیت ظاهری کلام را می‌بینند و هم خطر پنهان در آن را.

این بیت بر اهمیت «بصیرت» در برابر «ظاهر» تأکید می‌کند. در راه معنویت، صرفاً شنیدن حرف‌های زیبا کافی نیست، بلکه باید توانایی تشخیص صدق از کذب و حقیقت از فریب را داشت. وزیر، نماد هر مرشد دروغین یا ایدئولوژی فریبنده‌ای است که ظاهری جذاب اما باطنی ویرانگر دارد و تنها صاحبان ذوق و معرفت از گزند آن در امان می‌مانند.