Leer› Libro 2› La negación del filósofo al recitar “si vuestra agua se hundiese” (Qur'an 67:30)› Verso 1637
M2:1637 — فلسفی منطقی مستهان / میگذشت از سوی مکتب آن زمان
M2:1637
Significado · به زبانِ تو — Tu idioma · AI
در آن زمان، فیلسوفی که به منطق خود مغرور و اهل ایمان را تحقیر میکرد، از کنار مکتبخانهای که در آن قرآن تلاوت میشد، عبور میکرد.
این بیت، شخصیت اصلی داستان را معرفی میکند: یک «فلسفی». در ادبیات مولانا، این واژه اغلب به معنای عقلگرای جزئینگر و مادیگرا به کار میرود که به قدرت عقل و اسباب مادی بیش از قدرت خداوند توکل دارد. صفت «منطقی» نیز بر همین تکیه بر استدلال صوری و ظاهری تأکید میکند. مهمترین ویژگی او «مستهان» بودن است، یعنی نگاهی تحقیرآمیز و خوارکننده به دیگران، بهویژه به اهل ایمان و معنویت دارد.
محل وقوع داستان «مکتب» است، جایی که علم وحیانی (قرآن) تعلیم داده میشود. عبور این فیلسوف از کنار مکتب، صحنهی تقابل دو جهانبینی را فراهم میکند: جهانبینی مبتنی بر وحی و ایمان به قدرت مطلق الهی، و جهانبینی مبتنی بر عقل ابزاری و اتکا به تواناییهای بشری. این بیت مقدمهای است برای نشان دادن ناتوانی عقل جزئی در برابر قدرت بینهایت خداوند.
- مستهان
- خوارشمارنده، تحقیرکننده، کسی که دیگران را کوچک و پست میشمارد.
- سوی
- سَمت، طرف، جانب.
- مکتب
- در اینجا به معنی مکتبخانه، محل درس و تعلیم (بهویژه قرآن).
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.