Leer› Libro 4› En la interpretación de este hadith del Profeta Mustafá (la paz sea con él): 'Ciertamente, Dios Todopoderoso creó a los ángeles y puso en ellos la razón, y creó a los animales y puso en ellos el deseo, y creó a los hijos de Adán y puso en ellos la razón y el deseo. Así, quien su razón domine su deseo, es superior a los ángeles; y quien su deseo domine su razón, es inferior a los animales'› Verso 1517
M4:1517 — علم راه حق و علم منزلش / صاحب دل داند آن را با دلش
M4:1517
Significado · به زبانِ تو — Tu idioma · AI
شناخت راه معنوی و معرفت به ذات خداوند، دانشی نیست که با عقل و حواس ظاهری به دست آید، بلکه معرفتی قلبی است که تنها اهل معنا و عارفان به آن دست مییابند.
مولانا در این بیت، دو نوع دانش را در برابر هم قرار میدهد. پیش از این بیت، او از علوم دنیوی مانند هندسه، نجوم و فلسفه انتقاد کرده و آنها را «علم بنای آخور» نامیده است؛ یعنی دانشی که تنها به کار حفظ و بقای جنبهٔ حیوانی انسان میآید و راهی به آسمانها و حقایق معنوی نمیبرد.
در مقابل آن علوم، در این بیت از «علم راه حق» و «علم منزلش» سخن میگوید. این دانش، معرفتشناسی عرفانی است: شناخت مسیر سلوک و معرفت به مقصد نهایی که همان ذات حق است. مولانا تأکید میکند که این علم، اکتسابی و عقلانی نیست. ابزار شناخت آن نه کتاب و استدلال، بلکه «دل» است. تنها «صاحبدل»، یعنی عارف واصل و انسان کامل که قلبش از آلودگیها پاک و به عالم معنا متصل شده، میتواند این حقیقت را شهود و درک کند. این دانش از جنس «حضور» و «شهود» است، نه «حصول» و دانش مفهومی.
- منزلش
- مقصد او، جایگاه نهایی او. در اینجا مقصود، ذات خداوند و مقام قرب الهی است.
- صاحب دل
- عارف، انسان کامل، کسی که به معرفت قلبی و شهودی رسیده است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.