M5:42 — سر ببر این چار مرغ زنده را / سر مدی کن خَلق ناپاینده را

Este verso es el eje de una alegoría que Rumi construye en torno a un episodio coránico (2:260), donde a Abraham (mencionado aquí como Jalil, «Amigo de Dios») se le ordena tomar cuatro aves, descuartizarlas y luego llamarlas para que vuelvan a la vida, como prueba de la resurrección.

Rumi reinterpreta estas cuatro aves no como animales literales, sino como los «cuatro pájaros ladrones del camino espiritual» que habitan en el corazón humano. Los versos siguientes los identifican explícitamente: el pato (la codicia), el pavo real (la vanidad y el anhelo de estatus), el cuervo (los deseos y esperanzas mundanas a largo plazo) y el gallo (la lujuria).

El mandato de «cortarles la cabeza» es una metáfora poderosa para el acto de mortificación ascética (muyāhadah): someter y «matar» estas tendencias destructivas del alma inferior (nafs). Al hacerlo, el individuo no solo se libera a sí mismo, sino que, como califa o representante de Dios en la tierra, su purificación tiene un efecto redentor sobre toda la creación. Al aniquilar lo que es perecedero dentro de sí mismo (los apetitos del ego), permite que la cualidad eterna y divina se manifieste, otorgando así «vida eterna» a un mundo que, de otro modo, está condenado a la impermanencia.

This couplet is the core command in Rumi's allegorical interpretation of a Quranic story (2:260), where Abraham is told to dismember four birds and then call them back to life. Rumi recasts this as an inner, spiritual task for the seeker, whom he addresses as a modern-day Abraham (Khalīl).

The "four living birds" are powerful, active forces within the human psyche (nafs). In the verses that immediately follow, Rumi identifies them as the duck (greed), the peacock (vainglory), the crow (worldly ambition), and the rooster (lust). The command to "behead" them is a metaphor for spiritual discipline: it means to kill their dominion over the soul, not to annihilate the instincts themselves, but to master and transcend them.

The second line reveals the paradoxical outcome of this inner sacrifice. By 'killing' these base impulses, the seeker doesn't just save themself; they bestow eternal significance on the whole of creation (khalq). The world, which appears transient and perishable (nā-pāyanda), is made eternal (sarmadī) through the action of the perfected human being. This is because a soul dominated by these four "birds" sees only a world of fleeting objects to be consumed or possessed. A soul freed from them perceives the divine, eternal reality shining through all things.

این بیت، دستورالعملی معنوی و نمادین است که در ادامه‌ی تفسیر آیه‌ای از قرآن (بقره، ۲۶۰) درباره‌ی حضرت ابراهیم و چهار پرنده آمده است. مولانا این داستان را به یک مبارزه‌ی درونی تعبیر می‌کند.

«چهار مرغ زنده» در اینجا نماد چهار خصلت یا غریزه‌ی قدرتمند و ویرانگر در نفس انسان هستند که در ابیات بعدی به صراحت نام برده می‌شوند: حرص (بط)، شهوت (خروس)، جاه‌طلبی (طاووس) و آرزوهای دور و دراز دنیوی (زاغ). این غرایز تا زمانی که «زنده» و مهارنشده هستند، انسان را اسیر دنیای فانی و «ناپاینده» نگه می‌دارند.

«سر بریدن» این پرندگان به معنای کشتنِ تحت‌اللفظی نیست، بلکه به معنای مهار کردن، کنترل، و میراندنِ سلطه‌ی این امیال بر وجود انسان است. این یک «مرگ اختیاری» (موتوا قبل ان تموتوا) است؛ یعنی مرگ از خودِ حیوانی برای زنده شدن به یک حیات معنوی و حقیقی. با این کار، «خَلق ناپاینده» که هم اشاره به اجزای وجود خود سالک و هم به بشریت دارد، از اسارتِ فنا رها شده و به حیاتی «سَرمَدی» یا جاودانه دست می‌یابد. این جاودانگی، حیاتی است که دیگر تحت تأثیر این غرایز پست نیست و به عالم معنا تعلق دارد.