M5:57 — بس تانی دارد و صبر و شکیب / چشم‌سیر و مؤثرست و پاک‌جیب

Este verso describe las cualidades del mūʾmin (creyente) en contraste con la persona ansiosa que Rumi acaba de describir. Mientras que el incrédulo, por miedo a la pobreza, acapara todo de forma indiscriminada y apresurada, el creyente actúa con una calma y una dignidad profundas.

Su actuar se caracteriza por el taʾannī (deliberación), ṣabr (paciencia) y shakīb (aguante). No tiene prisa porque confía en la justicia del «Rey» (Dios), sabiendo que nadie puede arrebatarle lo que le corresponde. Esta seguridad interior produce dos cualidades externas notables: es «de mirada saciada» (čashm-sīr), lo que significa que no está dominado por la codicia ni mira con envidia las posesiones ajenas; su alma está contenta. Además, es «de bolsillo puro» (pāk-jīb), una metáfora que indica tanto su honestidad (no roba ni engaña) como su generosidad (muʾṯir), pues su bolsillo no está cerrado por el acaparamiento egoísta, sino abierto para dar.

این بیت در ادامهٔ توصیف «مؤمن» در مقابل فردی عجول و حریص است. مولانا مؤمن را کسی معرفی می‌کند که به دلیل اعتماد و ایمانش به خداوند، با آرامش و طمأنینه زندگی می‌کند. او برای به دست آوردن بهره‌های دنیوی شتاب نمی‌کند، زیرا می‌داند که روزی‌اش تضمین شده و از دست نخواهد رفت.

• «بس تانی دارد و صبر و شکیب»: این ویژگی‌ها نقطهٔ مقابل «شتاب» است که در بیت‌های بعدی به شیطان نسبت داده می‌شود. «تأنی» (تانی) یا همان درنگ و آهستگی، از صفات رحمانی است و نشان‌دهندهٔ تسلط فرد بر نفس و اعتماد او به پروردگار است.

• «چشم‌سیر و مؤثرست و پاک‌جیب»: این سه صفت، ریشه‌های آن آرامش را توضیح می‌دهند. او «چشم‌سیر» است، یعنی حریص و زیاده‌خواه نیست و به داشته‌های خود قانع است. «مؤثر» (mu'sir) است، یعنی دیگران را بر خود ترجیح می‌دهد و اهل ایثار و بخشش است، نه احتکار و انباشتن. و «پاک‌جیب» است، یعنی پاک‌دامن و درستکار است و دستش به مال حرام آلوده نیست. این صفات در کنار هم، تصویر انسانی کامل را ترسیم می‌کنند که به دلیل غنای درونی، از آشفتگی و عجلهٔ بیرونی در امان است.