Leer› Libro 6› El ratón rogando a la rana: 'No busques pretextos ni postergues la realización de esta necesidad mía, pues en la demora hay calamidades, y el sufí es hijo del momento. Y el hijo no se suelta de la mano de su padre, y el padre compasivo del sufí es el tiempo. No necesita el mañana, tanto lo tiene absorto en su jardín de rápida contabilidad. No es como la gente común que espera el futuro. Es un río, no una era, pues 'no hay mañana ni tarde ante Dios'. Pasado, futuro, eternidad y perpetuidad no existen allí. Adán no es anterior y el Dajjal no es posterior, pues estas convenciones están en el ámbito de la razón parcial y del espíritu animal. En el mundo sin lugar ni tiempo, estas convenciones no existen. Así pues, él es un hijo de un tiempo del que 'no se entiende más que la negación de la diferencia de los tiempos', así como de 'Dios es Uno' se entiende la negación de la dualidad, no la realidad de la unidad.› Verso 2721

M6:2721 — تا لب جو خندد از آب معین / لب لب جو سر برآرد یاسمین

تا لب جو خندد از آب معینلب لب جو سر برآرد یاسمین
✦ Renderizar este beyt en Español

M6:2721

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — de sus conferencias grabadas sobre el Masnavi

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: تا لب رودخانه از آب زلال شاداب و خندان شود، و بر کنار جویبار گل یاسمین سر برآورد. معنا: این بیت، تأثیر حضور و لطف الهی را با تمثیلی از طبیعت بیان می‌کند؛ همان‌گونه که آب زلال به جویبار حیات می‌بخشد و گل‌ها می‌رویاند، عنایت حق نیز جان و جهان را تازه و شکوفا می‌سازد.

شرح

من پیشتر گفته‌ام که مولانا با صوفی هم‌صداست که «سیلی نقد از حلوای نسیه به». این بیت از آن جهت مهم است که «نقد» را نه تنها سیلی، که حضور جان‌بخش معشوق می‌داند. اینجا، جویبارِ حیات، از آبِ «معین» یعنی آبِ روان و زلال الهی لبریز می‌شود و این آب، چنان طراوتی به آن می‌بخشد که گویی «می‌خندد». این خندهٔ لب جویبار، نمادی از شادابی و نشاطی است که از حضور بی‌واسطه و «نقد» حق بر جهان می‌تابد. مولانا سپس بلافاصله در بیت بعدی توضیح می‌دهد: «چون ببینی بر لب جو سبزه مست / پس بدان از دور کانجا آب هست». یعنی این شادابی و سبزی که بر لب جوی می‌بینیم، خود نشانهٔ حیاتی جاری و ساری است. این مثال را مولانا برای شرح حال عارفان و سالکان به کار می‌گیرد: وقتی به عارف و انسانی واصل نزدیک می‌شوید و او را سرشار از بسط و سبک‌روحی می‌یابید، وقتی می‌بینید که در اوج حال خوش، آنچنان در پرواز است که حتی آرامش و شادی او به شما نیز سرایت می‌کند، بدانید که در آنجا خبری هست. بدانید که این شخص از آبی معین نوشیده و به حضوری نقد دست یافته است. همچنان که سبزه و گل یاسمین بر لب جوی سر برمی‌آورند، حیات روحانی نیز از حضور حق بر قلب عارف متجلی می‌شود. این اشاره به «یاسمین» که نمادی از زیبایی و عطر خوش است، بیانگر آن است که این حضور صرفاً یک حالت درونی نیست؛ بلکه ثمرات بیرونی و عطرآگینی نیز دارد که دیگران می‌توانند آن را حس کنند و از آن بهره‌مند شوند. این همان «سیماهم فی وجوههم من اثر السجود» است؛ نشانه‌های درونی که در ظاهر متجلی می‌شوند. این بیت، در واقع، دعوت به درک نشانه‌های حضور حق در جهان و در وجود انسان‌های کامل است. مولانا ما را فرامی‌خواند که از ظواهر نگذریم، بلکه با چشم بصیرت به این نشانه‌ها بنگریم و از طریق «نشان پا» به «آهو» برسیم. آنچه بر عارف می‌گذرد، صرفاً تجارب شخصی نیست؛ بلکه تجلیات جهانی‌ای است که دیگران را نیز به سمت منبع این حیات دعوت می‌کند.

نکات کلیدی

  • «نقد» و حضور الهی، سرچشمهٔ حقیقی شادی و طراوت است، نه وعده‌های دوردست.
  • جویبار حیات، از آب «معین» (حضور زلال حق) خندان می‌شود و گل‌های یاسمین (زیبایی و عطر معنوی) می‌رویاند.
  • شادابی و بسط حال در عارفان، نشانهٔ قطعی دسترسی آن‌ها به «آب حیات» معنوی است.
  • مولانا ما را به دیدن نشانه‌های حضور حق در جهان و در انسان‌های کامل فرامی‌خواند.

Sources: d6-s63 · 44:55 d6-s63 · 47:38

❋

به زبانِ تو — Tu idioma · AI

❋

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.