خواندن› دفتر ۱› بخش ۸۵ - صفت اجنحهٔ طیور عقول الهی› بیت ۱۵۸۱
M1:1581 — قصهٔ طوطی جان زین سان بود / کو کسی کو محرم مرغان بود
M1:1581
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
حکایت روح انسان نیز همین است؛ نیازمند کسی است که زبان اهل دل را بفهمد و رازهای معنوی را درک کند.
این بیت، داستان روح انسان را به داستان طوطی تشبیه می‌کند. همان‌طور که یک طوطی در قفس، نیازمند کسی است که زبانش را بفهمد، «طوطیِ جان» نیز در قفس تن اسیر است و در جستجوی یک «مَحرم» است؛ یعنی یک عارف یا انسان کامل که زبان حال و اسرار درونی او را درک کند.
مولانا با این پرسش که «کو کسی کو محرم مرغان بود؟»، حسرت و غربتِ روحی را بیان می‌کند که در این عالم مادی تنهاست و کسی را برای همدلی و هم‌زبانی نمی‌یابد. «مرغان» در اینجا استعاره از ارواح پاک و اولیای الهی است که به زبان معنوی سخن می‌گویند. این بیت مقدمه‌ای است برای توصیف مقام والای چنین روحی که در ظاهر ضعیف و ناتوان به نظر می‌رسد (همچون «مرغی ضعیف» در بیت بعد)، اما در باطن، عظمتی همچون سلیمانِ نبی دارد و ناله‌اش آسمان‌ها را به لرزه درمی‌آورد.
- زین سان
- اینچنین، اینگونه
- کو
- کجاست؟ چه کسی است؟
- محرم
- خودی، آشنا به اسرار، همراز
- مرغان
- جمعِ مرغ؛ در اینجا استعاره از ارواح اولیای الهی و عارفان
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.