M1:1613 — چون نه‌ای سباح و نه دریایی / در میفکن خویش از خودراییی

مولانا در این بیت، با استفاده از استعارهٔ دریا و شناگری، هشداری جدی به سالک مبتدی می‌دهد. «دریا» نماد اقیانوس بی‌کران حقیقت و معرفت الهی است؛ مسیری پرخطر که فقط «سباح» یا شناگران ماهر، یعنی عارفان کامل و صاحب‌دلان، می‌توانند با سلامت از آن عبور کنند. این بزرگان، همچون ابراهیم که به آتش نمرود قدم گذاشت و آتش بر او گلستان شد، از چنان قدرتی معنوی برخوردارند که می‌توانند خطرات مهلک را به فرصت‌های رشد تبدیل کنند.

اما فردی که هنوز در این راه مبتدی است و به این پختگی نرسیده، نباید از روی «خودرأیی» و غرور، کارهای آنان را تقلید کند. چنین تقلید کورکورانه‌ای نه تنها به رشد او کمکی نمی‌کند، بلکه می‌تواند به هلاکت معنوی او بینجامد. این بیت در واقع تفسیری است بر این اصل که هرکس باید جایگاه خود را بشناسد و تا زمانی که به استادی و مهارت لازم نرسیده، از دست زدن به کارهای خطیر پرهیز کند. این هشدار، دعوتی به فروتنی و شناخت حد و اندازهٔ خویش در مسیر سلوک است.