M1:214 — بر منست امروز و فردا بر وی‌است / خون چون من کس، چنین ضایع کی‌است؟

Dieser Vers, gesprochen vom unglückseligen Goldschmied, dem Opfer der Intrige des Königs, dreht sich um das Prinzip der Vergeltung für Taten (makāfāt-i ʿamal) und die Rückkehr der Handlungen zu ihrem Urheber. Unmittelbar nach diesem Vers führt Rumi das Bild des Berges und des Echos an, um dieses Gesetz so klar wie möglich auszudrücken: „Diese Welt ist ein Berg, und unsere Tat der Ruf; zu uns kehrt der Widerhall der Rufe zurück“ (Masnavi 1:216). Diese Erläuterung ist genau die Antwort auf die Frage: „Wie kann das Blut eines Menschen wie ich so vergeudet sein?“ Zweifellos wird kein Blut, keine Tat und kein Leid jemals wirklich verschwendet; was auch immer von uns ausgeht, wird zu uns zurückkehren. Diese Vergeltung, ob gut oder schlecht, ist ein integraler Bestandteil der Existenz.

Rumi selbst hütet sich davor, sich über die Missstände der Welt zu beklagen. Er glaubt, dass die Welt „in meinen Augen das Paradies ist“, wenn unser Blick gerade und frei von Verzerrung ist. Aber hier werden diese Klage und diese Frage nach dem vergossenen Blut durch eine Figur ausgedrückt, nicht von Rumi selbst. Das ist entscheidend; Rumi ist der Erzähler, nicht der Kläger. Er zeigt uns das bekümmerte Herz dieses Goldschmieds, der in seiner Achtlosigkeit in ein unheilvolles Schicksal (suʾ al-qazā) getrieben wurde und nun sein Blut als vergeudet ansieht. Doch die Weisheit des Masnavi geht über diese oberflächliche Momentaufnahme hinaus; sie verspricht die Rückkehr des Echos.

Dieses Versprechen der Rückkehr ist im Wesentlichen ein verborgener Trost inmitten des Leidens. Der Goldschmied leidet heute, und sein Blut bleibt ungesühnt, aber er ist sich sicher, dass morgen die Vergeltung den Unterdrücker treffen wird. Dieses „Heute und Morgen“ ist eine Allegorie für kosmische Zeit und Geduld; göttliche Gerechtigkeit mag sich nicht sofort manifestieren, aber sie wird sich manifestieren. Keine Macht, nicht einmal die eines absoluten Monarchen, kann verhindern, dass Taten zu ihren Urhebern zurückkehren. Dies ist ein unantastbares Gesetz der Existenz, das Rumi in den verschiedenen Schichten des Masnavi betont: Jeden Samen, den du säst, wirst du ernten.

这节诗出自那不幸的金匠之口，他是国王阴谋的牺牲品。其核心在于“业报轮回”（makāfāt-i ʿamal）的法则，即行为必有其果。鲁米在此诗节后紧接着便用了山与回声的意象，将此法则阐释得淋漓尽致：“此世如山，我行如唤；声声呼唤，皆有回返。”（《玛斯纳维》1:216）。这恰恰回答了“似我这般人之血，又岂能够付东流？”这一问题。毫无疑问，没有一滴血、一种行为、一丝苦痛会被真正浪费；我们所做的一切，终将回到我们自己身上。这报应，无论善恶，都是存在本身不可分割的一部分。

我曾对你们说过，鲁米本人是不会抱怨世间不公的。他相信，若我们的眼光纯正、不偏不倚，世界便“在我眼中如天堂”。但在此处，这份哀叹与对流血枉然的质问，是借由一个角色之口说出的，而非鲁米本人。这一点至关重要：鲁米是叙述者、说故事的人，而非抱怨者。他向我们展示了这位金匠痛苦的心境——此人在浑然不觉中被引向了“恶报”（suʾ al-qazā），此刻眼见自己的鲜血白流。然而，《玛斯纳维》的智慧超越了这种瞬间的、表面的看法；这份智慧承诺了回声的必然归来。

这份归来的承诺，实则是在痛苦中暗藏的慰藉。金匠今日承受苦难，血债未偿，但他确信明日报应必将降临在压迫者身上。这里的“今日与明日”象征着宇宙的时间与耐心；神圣的正义或许不会立即彰显，但终将彰显。没有任何权势，即便是专制君主的权势，能够阻止行为的后果回归其行为者。这是存在的一条不容违背的法则，鲁米在《玛斯纳维》的不同层次中反复强调：你种下什么种子，就收获什么果实；你播下什么风，就将收获一场风暴。这便是存在的本质，在其中，没有任何事物会被真正浪费。

Este verso, pronunciado por el desdichado orfebre, víctima de la intriga del rey, se centra en el principio de makāfāt-i ʿamal (la retribución por los actos) y el retorno de las acciones. Inmediatamente después, Rumi introduce la imagen de la montaña y el eco para expresar esta ley de la forma más clara posible: «Este mundo es la montaña y nuestro obrar, la voz; / el eco de esa voz siempre vuelve a nosotros» (Masnavi 1:216). Esta explicación es, precisamente, la respuesta a la pregunta «¿cómo puede la sangre de alguien como yo ser así derramada en vano?». Sin duda, ninguna sangre, ningún acto y ningún sufrimiento se desperdicia; todo lo que emana de nosotros volverá a nosotros. Esta retribución, sea buena o mala, es una parte integral de la existencia.

Es crucial distinguir la queja del personaje de la postura filosófica de Rumi. El poeta no se está quejando de las injusticias del mundo; más bien, nos muestra el corazón afligido del orfebre, que en su estado de negligencia fue arrastrado hacia un mal destino y ahora ve su sangre derramada en vano. Sin embargo, la sabiduría del Masnavi trasciende esta visión momentánea y superficial; la sabiduría promete el retorno del eco.

Esta promesa de retorno es, en esencia, un consuelo oculto en medio del sufrimiento. El orfebre sufre hoy y su sangre no es vengada, pero está seguro de que mañana la retribución caerá sobre el opresor. Este «hoy y mañana» es una alegoría del tiempo y la paciencia cósmica; la justicia divina puede no manifestarse de inmediato, pero se manifestará. Ningún poder, ni siquiera el de un monarca absoluto, puede impedir que los actos regresen a quienes los cometen. Esta es una ley inviolable de la existencia que Rumi subraya en todo el Masnavi: cada semilla que siembras, la cosecharás.

این بیت که از زبان زرگرِ قربانی بیان می‌شود، بر قانون مکافات عمل و بازگشت کردارها تأکید دارد. مولانا درست پس از این بیت، با آوردن تمثیل کوه و انعکاس صدا («این جهان کوه است و فعل ما ندا / سوی ما آید نداها را صدا»)، به پرسش زرگر پاسخ می‌دهد. پیام این است که هیچ عملی، به‌ویژه ریختن خون ناحق، در نظام هستی «ضایع» نمی‌شود و بی‌پاسخ نمی‌ماند. هرچه از انسان سر بزند، نیک یا بد، سرانجام به خود او بازمی‌گردد.

دکتر سروش اشاره می‌کند که مولانا خود اهل شکایت از کژی‌های روزگار نیست، بلکه جهان را در ذات خود عادل می‌بیند. اما در اینجا، این گله و پرسش از زبان یکی از شخصیت‌های داستان بیان می‌شود. مولانا در مقام راوی، آینهٔ دل رنج‌دیدهٔ زرگر است که خون خود را پایمال‌شده می‌بیند. اما حکمت داستان فراتر از این نگاه آنی است و وعدهٔ بازگشت عمل را می‌دهد.

این وعدهٔ بازگشت، تسلایی در دل رنج است. زرگر اگرچه امروز کشته می‌شود، اما یقین دارد که فردا ستمگر جزای عمل خود را خواهد دید. عبارت «امروز و فردا» نمادی از گذر زمان و صبر کیهانی است؛ عدالت الهی شاید فوری نباشد، اما حتمی است. هیچ قدرتی نمی‌تواند مانع این قانون تخلف‌ناپذیر شود. این اصل که هرچه بکاری همان را درو می‌کنی، از بنیان‌های فکری مثنوی است و نشان می‌دهد که در نهایت، هیچ چیز در این عالم به هدر نمی‌رود.