خواندن› دفتر ۱› بخش ۱۲۲ - سبب حرمان اشقیا از دو جهان کی خسر الدنیا و الآخرة› بیت ۲۵۰۶
M1:2506 — عقل عقلند اولیا و عقلها / بر مثال اشتران تا انتها
M1:2506
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
عقل اولیای الهی، راهبر و هدایتگر عقل‌های دیگران است؛ همان‌طور که عقلِ انسان، شترِ وجود او را هدایت می‌کند، عقلِ ولیّ خدا نیز عقل‌های ما را راهبری می‌کند.
مولانا در اینجا سلسله‌مراتبِ هدایت را با تمثیلی زیبا بیان می‌کند. در بیت پیشین، عقل جزئیِ هر انسان را به ساربان، و خودِ انسان (نفس و وجودش) را به شتری تشبیه کرده بود که به دست آن ساربان هدایت می‌شود.
این بیت، یک پله بالاتر می‌رود و می‌گوید «اولیا» یا همان انسان‌های کامل و دوستان خدا، در جایگاه «عقلِ عقل» قرار دارند. یعنی همان‌طور که عقلِ ما بر وجود ما حاکم است، عقلِ کلی و الهیِ اولیا نیز بر عقل‌های جزئی ما حاکم و راهبر است. در این نگاه، عقل‌های ما در برابر آن عقلِ کامل، مانند شترانی هستند که تا انتهای مسیر، مطیع و فرمانبردارِ ساربانِ حقیقی خود، یعنی ولیّ خدا، هستند.
بنابراین، راه نجات و رسیدن به مقصد، پیروی از این راهنمایان الهی است. عقلِ فردی به‌تنهایی برای طی این مسیر کافی نیست و نیازمند هدایت عقلی برتر است که با منبع وحی و شهود در ارتباط است. این بیت بر ضرورت وجود راهبر و مرشد در مسیر معنوی تأکید می‌کند.
- عقل عقل
- عقلِ برتر، عقلِ کلی، عقلی که بر عقل‌های دیگر سروری دارد.
- اولیا
- جمع «ولی»؛ دوستان خدا، عارفان کامل، انسان‌های راه یافته.
- اشتران
- شترها.
- تا انتها
- تا پایان راه، تا رسیدن به مقصد.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.