خواندن› دفتر ۱› بخش ۳۱ - ولی عهد ساختن وزیر هر یک امیر را جداجدا› بیت ۶۶۴
M1:664 — هر یکی را کرد او یک‌یک عزیز / هرچه آن را گفت این را گفت نیز
M1:664
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
وزیر با هر یک از امیران به‌طور جداگانه و خصوصی رفتار کرد و به همهٔ آنها دقیقاً یک وعدهٔ یکسان داد تا هر کدام خود را جانشین منحصربه‌فرد او بپندارد.
این بیت، اوج نقشهٔ فریبکارانهٔ وزیر یهودی برای ایجاد تفرقه در میان مسیحیان را نشان می‌دهد. او که خود را عارفی مسیحی جا زده، دوازده امیر یا رهبر مسیحی را یک‌به‌یک و در خلوت فرامی‌خواند.
ترفند او بر دو پایه استوار است: عزت‌بخشی فردی و وعدهٔ تکراری. او با هر امیر چنان رفتار می‌کند که گویی او تنها فرد برگزیده و عزیزکرده است. سپس، همان وعدهٔ جانشینی و خلافت را که به امیر قبلی داده، کلمه‌به‌کلمه برای این امیر نیز تکرار می‌کند. این کار باعث می‌شود هر امیر، خود را به‌طور انحصاری وارث حقیقی وزیر و نایب عیسی بداند و به دیگران به چشم رقیب یا زیردست نگاه کند.
مولانا با عبارت «هرچه آن را گفت این را گفت نیز»، بر ماهیت مکانیکی و بی‌روح این فریب تأکید می‌کند. این سخنان از دل وزیر برنمی‌آید، بلکه ابزاری حساب‌شده برای کاشتن بذر نفاق و جنگ قدرت پس از مرگ خویش است. این داستان در مثنوی نمادی از این است که چگونه نفس اماره یا رهبران گمراه، با سوءاستفاده از میل انسان به برتری و خاص‌بودن، اتحاد یک جامعه را از هم می‌پاشند.
- عزیز
- گرامی، محترم، ارجمند
- نیز
- هم، همچنین
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.