خواندن› دفتر ۲› بخش ۲ - هلال پنداشتن آن شخص خیال را در عهد عمر رضی الله عنه› بیت ۱۲۸
M2:128 — «جان بابا» گویدت ابلیس هین / تا به دَم بفریبدت دیو لعین
M2:128
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
شیطان با کلمات محبتآمیز و فریبنده مانند «جان بابا» به تو نزدیک میشود تا با این ترفند تو را گمراه کند؛ پس بسیار مراقب باش.
این بیت هشداری است در برابر فریبکاری دشمنان دوستنما. مولانا در ابیات قبل، سالک را تشویق میکند که با «اغیار» (بیگانگان طریق حق) سرسخت باشد و فریب ظاهرشان را نخورد. او این دشمنان را به گرگهایی تشبیه میکند که در کمین یوسفِ جان نشستهاند.
در این بیت، این دشمن به «ابلیس» تشبیه میشود که استاد فریب است. ابلیس با لحنی بسیار صمیمی و عاطفی («جان بابا») سخن میگوید تا اعتماد شخص را جلب کند. این ترفند، که مولانا آن را «دَم» (نفس گرم، سخن فریبنده) مینامد، همان روشی است که شیطان برای فریب دادن حضرت آدم به کار برد. مولانا هشدار میدهد که این دیو نفرینشده (دیو لعین) از همین راه، یعنی تظاهر به دوستی و دلسوزی، انسان را به دام میاندازد.
نکتهٔ اصلی این است که خطرناکترین دشمنان، آنهایی نیستند که آشکارا دشمنی میکنند، بلکه کسانی هستند که در لباس دوستی و با کلمات شیرین، زهر خود را میریزند. سالک باید هوشیار باشد و فریب این «تلبیس» (حق را باطل نشان دادن) را نخورد و به هر سخن نرمی اعتماد نکند.
- هین
- آگاه باش، متوجه باش، هان
- به دَم
- با سخن فریبنده، با حیله و نفس گرم
- دیو لعین
- شیطان نفرینشده، ابلیس
- تلبیس
- فریبکاری، حق را باطل جلوه دادن (در بیت بعد آمده)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.