خواندن› دفتر ۴› بخش ۳ - حکایت آن واعظ کی هر آغاز تذکیر دعای ظالمان و سختدلان و بیاعتقادان کردی› بیت ۹۷
M4:97 — تا که چوبش میزنی به میشود / او ز زخم چوب فربه میشود
M4:97
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت به موجودی افسانهای به نام «اَشغَر» اشاره دارد که به طور متناقض، هرچه بیشتر کتک بخورد، قویتر و فربهتر میشود. این تصویر برای نشان دادن تأثیر مثبت سختیها بر جان مؤمن به کار رفته است.
مولانا در این بخش از مثنوی، در حال توضیح یک اصل مهم عرفانی است: رنج و سختی، برای روح سالک مانند دارو و کیمیا عمل میکند. او برای روشن ساختن این ایده، از تمثیل حیوانی به نام «اَشغَر» استفاده میکند. طبق باورهای قدیم، این موجود عجیب با ضربه خوردن، نه تنها آسیب نمیبیند، بلکه رشد میکند و قویتر میشود.
این بیت دقیقاً همین ویژگی شگفتانگیز را توصیف میکند. ضربات چوب که قاعدتاً باید باعث ضعف و جراحت شوند، در مورد این حیوان نتیجهای معکوس دارند و به فربهی و سلامتی او میانجامند. مولانا بلافاصله در بیت بعدی (بیت ۹۸)، «نفس مؤمن» را به این حیوان تشبیه میکند و میگوید جان انسان باایمان نیز از زخم رنجها و ناملایمات، فربه و نیرومند میشود.
بنابراین، این بیت مقدمهای برای یک نتیجهگیری بزرگتر است: همانطور که چوب برای «اشغر» مفید است، سختیها و دشمنیها نیز برای مؤمن سودمند هستند، زیرا او را به خدا نزدیکتر کرده و روحش را صیقل میدهند. این رنجها انسان را از غفلت بیدار میکنند و او را وامیدارند تا برای یاری جستن به درگاه خداوند پناه ببرد.
- به
- بهتر، خوبتر
- زخم
- ضربه، آسیب
- فربه
- چاق، تنومند، قوی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.