قرائت› دفتر ۱› بخش ۷۳ - مژده بردن خرگوش سوی نخچیران کی شیر در چاه فتاد› بیت ۱۳۴۹
M1:1349 — برگها چون شاخ را بشکافتند / تا به بالای درخت اشتافتند
M1:1349
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت، لحظهٔ رهایی و رشد را توصیف میکند؛ زمانی که برگها با شکافتن شاخهها، با شتاب به سوی آسمان و بالای درخت حرکت میکنند.
این بیت بخشی از تمثیلی است که مولوی برای نشان دادن شادی وصفناپذیر خرگوش پس از رهایی از چنگال شیر به کار میبرد. خرگوش که نماد روح یا سالکِ رها شده است، مانند شاخ و برگی است که از «حبس خاک» آزاد شده و به سوی آسمان میرقصد. در بیت قبل، مولانا این آزادی را به سر برآوردن شاخ و برگ از خاک تشبیه میکند.
این بیت، این تصویر را با جزئیات بیشتری شرح میدهد: برگها (نماد نیروهای حیاتی و معنوی) با شکافتنِ شاخهها (پشت سر گذاشتن موانع و محدودیتهای مادی) با شور و شتاب به سوی بالا، یعنی به سمت کمال و نور، حرکت میکنند. این «شتافتن» صرفاً یک حرکت فیزیکی نیست، بلکه بیانگر شوق و اشتیاق روح برای بازگشت به اصل خویش و وصال با حقیقت است. همانطور که در ابیات بعدی مشخص میشود، این حرکت صعودی با شکرگزاری و سرودخوانی همراه است و نمادی از رهایی جانهای اسیر در «آب و گِل» (جسم و دنیای مادی) است که در هوای عشق حق به رقص درمیآیند.
- بشکافتند
- شکافتند، پاره کردند
- اشتافتند
- شتافتند، با عجله رفتند
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.