قرائت› دفتر ۱› بخش ۸۴ - قصهٔ بازرگان کی طوطی محبوس او، او را پیغام داد به طوطیان هندوستان هنگام رفتن به تجارت› بیت ۱۵۶۱
M1:1561 — گفت میشاید که من در اشتیاق / جان دهم اینجا بمیرم در فراق
M1:1561
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
طوطی به بازرگان میگوید به طوطیان دیگر بگو که این امکان وجود دارد که من از شدت اشتیاق برای آزادی و وصال، در این قفس از دنیا بروم.
این بیت بخشی از پیام طوطی زندانی به طوطیان آزاد هندوستان است. او از بازرگان میخواهد که این پیام را از قول او نقل کند. طوطی با این کلمات، عمق درد و رنج خود را بیان میکند. او نمیگوید که «حتماً» میمیرد، بلکه با استفاده از «میشاید» (ممکن است، شایسته است)، هم شدت اشتیاق خود را نشان میدهد و هم نوعی گله و شکایت لطیف را مطرح میکند. گویی میگوید سرنوشت طبیعی عاشقی که در فراق معشوق (آزادی و جمع یاران) اسیر است، چیزی جز مرگ نیست.
در نگاهی عمیقتر، این بیت زبان حال روح انسانی است که در «قفس تن» اسیر شده و مشتاق بازگشت به اصل و خاستگاه معنوی خویش است. «اشتیاق» و «فراق» دو مفهوم کلیدی در عرفان هستند که به ترتیب به میل شدید روح برای وصال با حقیقت و درد جدایی از آن مبدأ الهی اشاره دارند. مرگ در اینجا نه یک پایان تراژیک، بلکه رهایی و بازگشت به وطن اصلی تلقی میشود. بنابراین، طوطی در واقع راه حل مشکل خود را به شکلی غیرمستقیم بیان میکند: مرگ اختیاری یا رها کردن تعلقات دنیوی، همانطور که در ادامهٔ داستان مشخص میشود.
- میشاید
- شایسته است، ممکن است، احتمال دارد
- اشتیاق
- میل و آرزوی شدید، شور و شوق فراوان
- فراق
- جدایی، دوری
The caged parrot asks the merchant to tell the free parrots of India that it is on the verge of dying from the intense longing and separation it feels.
This couplet is part of the message the caged parrot sends with its master to its kin in India. It is a cry of despair, but also a carefully crafted piece of rhetoric. The parrot is not just complaining; it is framing its suffering in the language of mystical love, using terms that resonate deeply within Sufi tradition.
The parrot's condition—imprisoned, isolated, and consumed by longing for its origin—is a classic allegory for the human soul trapped in the material world (the 'cage' of the body), yearning to reunite with its divine source (the 'India' of the spirit). The message it sends is a spiritual distress signal. By declaring that it is about to die from ishtiyāq (burning desire) and firāq (separation), the parrot is asking a profound question: How can a lover survive such a painful severance from the beloved?
The answer, as the story will reveal, is not in a direct reply but in a symbolic act. This beyt sets the stage for that revelation by establishing the absolute stakes of the parrot's predicament. Its life is forfeit unless a way back to union is found. The intensity of the language is meant to provoke a powerful, transformative response from those who hear it.
- اشتیاق
- Ishtiyāq: An intense, burning, and active longing or yearning. In Sufism, it describes the soul's passionate desire for God, a state of profound spiritual restlessness.
- فراق
- Firāq: Separation, parting, absence from the beloved. A core theme in Persian mystical poetry, representing the soul's painful distance from its divine origin.
- میشاید
- Mī-shāyad: 'It is fitting,' 'it is likely,' or 'it may be.' Here it conveys a sense of imminent possibility, that death is a very real and near prospect.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.