M1:1564 — یاد آرید ای مهان زین مرغِ زار / یک صبوحی در میان مرغزار

این بیت بخشی از پیام طوطی زندانی به خویشاوندان آزاد خود در هندوستان است. طوطی با لحنی سرشار از حسرت و اندوه، تصویری از آزادی و سرخوشی یارانش را ترسیم می‌کند تا تضاد آن را با وضعیت اسفبار خود در قفس نشان دهد.

«صبوحی» نوشیدن شراب در صبحگاهان است که در اینجا نمادی از نهایت خوشی، فراغت و compañerismo (هم‌نشینی) است. «مرغزار» نیز مکان آزادی، سرسبزی و زندگی است. طوطی می‌گوید: «ای سروران و آزادگان (مهان)، در اوج شادی و آزادی‌تان، وقتی در چمنزارها برای خوشگذرانی بامدادی جمع می‌شوید، لحظه‌ای به یاد این پرنده‌ی ضعیف و نالان (مرغ زار) بیفتید.»

این درخواست صرفاً یک یادآوری نیست، بلکه شکایتی لطیف از بی‌وفایی دوستان و فراق است. این بیت، مقدمه‌ای برای ابیات بعدی است که در آن طوطی به طور مستقیم‌تری از تنهایی و درد جدایی سخن می‌گوید و از یارانش گله می‌کند که چرا او را در این «حبس» تنها گذاشته‌اند و خود در «گلستان» به سر می‌برند. در نگاهی عمیق‌تر، این زبان حالِ روحِ اسیر در قفسِ تن است که از عالَمِ معنا و ارواح آزاد، یاد می‌کند و خواهان رهایی است.

This couplet is part of the message the caged parrot sends with its owner to the free parrots of India. The bird uses the imagery of a ṣabūḥī (a morning gathering for wine) to create a poignant contrast between its own suffering and their joyous freedom. A morning toast in a meadow (marghzār) is an image of pure, uninhibited pleasure and communion.

By asking them to perform this ritual 'in memory of this lamenting bird' (yād ārid... zīn murgh-i zār), the parrot is not just asking to be remembered. It is subtly accusing them of forgetting their bond of friendship while they revel in the liberty it has lost. The request is a gentle but sharp reminder of their shared identity and the injustice of its solitary confinement. This contrast between the cage and the meadow, bondage and freedom, is the central theme of the parrot's lament, which serves as a parable for the soul's imprisonment in the material world, longing for its spiritual home.