قرائت› دفتر ۱› بخش ۸۷ - تفسیر قول فریدالدین عطار قدس الله روحه تو صاحب نفسی ای غافل میان خاک خون می‌خور که صاحب‌دل اگر زهری خورد آن انگبین باشد› بیت ۱۶۲۰
M1:1620 — ای مری کرده پیاده با سوار / سر نخواهی برد اکنون پای دار
M1:1620
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت به انسان ناقص و ناپخته هشدار می‌دهد که از رقابت و هم‌چشمی با انسان کامل و پخته دست بردارد، زیرا در این رویارویی نابود خواهد شد.
این بیت در ادامه‌ی مقایسه‌ی میان «انسان کامل» و «انسان ناقص» آمده است. مولانا انسان ناقص را به فردی پیاده تشبیه می‌کند که گستاخانه به رقابت با یک سوارکار برخاسته است. این تصویری از یک نبرد نابرابر و از پیش باخته است.
پیام اصلی این است که انسان ناآزموده و اسیر نفس، نباید کارهای اولیای الهی و انسان‌های کامل را تقلید کند. همان‌طور که در ابیات قبل گفته شد، اگر انسان کاملی چون ابراهیم به آتش قدم بگذارد، آتش برایش گلستان می‌شود (ورد احمر آورد)، اما اگر فرد ناقصی همان کار را بکند، جز خاکستر چیزی نصیبش نمی‌شود. این رقابت (مری کردن)، نه تنها بی‌فایده، بلکه مرگبار است. مولانا هشدار می‌دهد: «سر نخواهی برد»، یعنی در این مسیر، هستی معنوی خود را از دست خواهی داد. بنابراین، بهترین کار برای فرد ناقص، توقف و تأمل است: «اکنون پای دار»، یعنی همین حالا دست نگه دار و جایگاه خود را بشناس.
- مری کرده
- جدل کرده، ستیزه و رقابت کرده
- سر نخواهی برد
- جان سالم به در نمی‌بری، موفق نمی‌شوی، نابود می‌شوی
- پای دار
- بایست، توقف کن، پافشاری نکن
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومی‌اش نکنی، فقط روی همین دستگاه می‌ماند.
پرسش‌های خوانندگان0
هنوز پرسشی به‌اشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.