قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۸ - در بیان این حدیث کی ان لربکم فی ایام دهرکم نفحات الا فتعر ضوا لها› بیت ۱۹۶۸
M1:1968 — بهر لقمه گشته لقمانی گرو / وقت لقمانست ای لقمه برو
M1:1968
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
برای رسیدن به لذتهای کوچک و مادی (لقمه)، حکمت و معرفت بزرگ معنوی (لقمان) را فدا کردهای. اکنون زمان دریافت فیض الهی است، پس باید از این دلبستگیهای حقیر دست کشید.
این بیت در میانهٔ بحثی دربارهٔ «نفحات الهی» یا همان نسیمهای رحمت خداوند میآید که فرصتهایی استثنایی برای رشد معنوی هستند. مولانا میگوید گاهی این فیض بزرگ از راه میرسد، اما دلبستگیهای کوچک دنیوی، مانند یک «لقمه» غذا یا هر لذت مادی دیگر، راه آن را میبندد.
مولانا با استفاده از جناس زیبای «لقمه» و «لقمان»، تضاد میان این دو را به تصویر میکشد. «لقمان» نماد حکمت، معرفت و جان آگاه است، در حالی که «لقمه» نماد نیازهای پست جسمانی و تعلقات دنیوی است. بیت میگوید که ما گاهی خرد و معنویت عظیم خود را (که به حکمت لقمان تشبیه شده) فدای یک لذت آنی و کوچک میکنیم. این کار مانند به گروگان دادن گنجی گرانبها برای به دست آوردن چیزی بیارزش است.
پیام اصلی بیت یک انتخاب است: در لحظهای که فیض الهی (وقت لقمان) فرامیرسد، انسان باید آگاهانه لذتهای حقیر مادی (لقمه) را کنار بزند تا بتواند آن موهبت بزرگ را دریافت کند. در غیر این صورت، آن فرصت معنوی از دست خواهد رفت و انسان در اسارت نیازهای جسمانی خود باقی خواهد ماند.
- لقمانی
- حکمت و دانایی، آنچه منسوب به لقمان حکیم است.
- گرو
- گروگان، رهن، چیزی که در ازای وام یا تعهدی نگه داشته میشود.
- بهرِ
- برایِ، به خاطرِ.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.