قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۸ - در بیان این حدیث کی ان لربکم فی ایام دهرکم نفحات الا فتعر ضوا لها› بیت ۲۰۰۸
M1:2008 — گفتشان و نفسشان و نقششان / جمله جان مطلق آمد بی نشان
M1:2008
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
برای اولیای الهی، تمام جنبههای وجودیشان — از کلام و نَفَس گرفته تا جسم و ظاهرشان — به طور کامل در روح الهی و جانِ بینشان حل شده و با آن یکی گشته است.
این بیت اوج توصیف مولانا از انسان کامل است. در ابیات قبل، او توضیح میدهد که جسم انسانهای پاک و عارف، دیگر حجاب و مانعی برای روحشان نیست، بلکه همچون خودِ روح، لطیف و شفاف شده است. این بیت این ایده را به کمال میرساند.
«گفت»، «نفس» و «نقش» سه جنبهی وجودی انسان را نمایندگی میکنند: * گفت (گفتار): بیان و کلام آنها، که بازتاب اندیشه و باطنشان است. * نفس (وجود و هستی): جوهر درونی، حیات و خودِ آنها. * نقش (صورت ظاهری): جسم، چهره و هر آنچه از ایشان در جهان مادی دیده میشود.
مولانا میگوید در این انسانها، تمام این جنبهها دیگر از یکدیگر جدا نیستند و همگی در «جان مطلق» ذوب شدهاند. «جان مطلق» همان حقیقت الهی، روح کلی و وجود بینهایتی است که «بینشان» است؛ یعنی به هیچ شکل، صورت یا نشانهای محدود نمیشود. به عبارت دیگر، جسم و کلام و وجودشان به تجلیگاه محضِ آن حقیقتِ بیصورت تبدیل شده است. آنها دیگر «خود»ی مجزا ندارند و هرچه از ایشان سر میزند، بازتاب مستقیم همان جانِ الهی است.
- جان مطلق
- روح کلی، حقیقت الهی، وجود محض و بینهایت که از هرگونه تعین و نشانی آزاد است.
- نقششان
- صورت ظاهری آنها، جسم و پیکرشان.
- نفسشان
- وجودشان، هستیشان، ذات و جان آنها.
- بی نشان
- بدون علامت، غیرقابل توصیف، فراتر از هر شکل و صورت مادی.
- جمله
- همگی، تماماً، به طور کامل.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.