قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۰ - در نمد دوختن زن عرب سبوی آب باران را و مهر نهادن بر وی از غایت اعتقاد عرب› بیت ۲۷۴۷
M1:2747 — دید قومی در نظر آراسته / قوم دیگر منتظر بر خاسته
M1:2747
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
مرد عرب در درگاه خلیفه با دو گروه از مردم روبرو شد: گروهی که هدیه و خلعت خود را دریافت کرده و با ظاهری آراسته آنجا را ترک میکردند، و گروهی دیگر که در صف انتظار ایستاده بودند تا نوبتشان شود.
این بیت، صحنهای زنده از بارگاه خلیفه در بغداد را به تصویر میکشد. مرد عرب که از بیابان آمده، با دیدن این صحنه، عظمت و بخشندگی بیکران خلیفه را درمییابد. مولانا با این تصویر، درگاه خلیفه را به یک «قیامت کوچک» تشبیه میکند که در آن، همگان برای دریافت پاداش و رحمت گرد آمدهاند.
دو گروهی که توصیف میشوند، نماد دو حالت مختلف انسانها در برابر رحمت الهی یا یک قدرت بخشندهی مطلق هستند:
-
گروه اول («در نظر آراسته»): اینان کسانی هستند که به فیض و عنایت رسیدهاند. درخواستشان پذیرفته شده، خلعت و پاداش گرفتهاند و اکنون با ظاهری زیبا و رضایتمند، نتیجهی لطف را به چشم میبینند. این گروه، نماد واصلان و کسانی است که به مقصود رسیدهاند.
-
گروه دوم («منتظر بر خاسته»): اینان حاجتمندانی هستند که هنوز در صف انتظارند. «بر خاسته» بودنشان نشان از امید، آمادگی و اشتیاقشان برای دریافت رحمت دارد. آنها با امیدواری به پا ایستادهاند تا نوبتشان فرا رسد.
این بیت، پویایی و جریان بیوقفهی فیض و بخشش را در آن درگاه نشان میدهد؛ رحمتی که همواره در حال جاری شدن است و همواره طالبانی دارد.
- در نظر آراسته
- در ظاهر و در چشم دیگران، زیبا و مرتب شده؛ کسانی که خلعت و پاداش گرفته و ظاهرشان آراسته شده است.
- بر خاسته
- برخاسته، به پا ایستاده.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.