قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۳ - پیش آمدن نقیبان و دربانان خلیفه از بهر اکرام اعرابی و پذیرفتن هدیهٔ او را› بیت ۲۸۰۲
M1:2802 — آمده عباس حرب از بهر کین / بهر قمع احمد و استیز دین
M1:2802
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
عباس، عموی پیامبر، با قصد جنگ و نابودی اسلام به میدان نبرد آمد، اما سرنوشت او و خاندانش به گونهای دیگر رقم خورد و به حافظان همان دین تبدیل شدند.
این بیت یکی دیگر از نمونههایی است که مولانا برای نشان دادن «تقدیر الهی» و نتایج غیرمنتظرهٔ نیتهای انسانی میآورد. در ابیات قبل، او به داستانهایی مانند رفتن موسی برای آوردن آتش و یافتن نور الهی اشاره میکند. در اینجا، به یک واقعهٔ تاریخی مهم در صدر اسلام اشاره دارد: حضور عباس بن عبدالمطلب، عموی پیامبر، در جنگ بدر در سپاه مخالفان.
نیت اولیهٔ عباس، جنگیدن با پیامبر و برانداختن (قمع) دین نوپای اسلام بود. او با «کین» و برای «ستیز با دین» آمده بود. اما تقدیر خداوند چیز دیگری را برای او رقم زد. همانطور که در بیت بعدی مشخص میشود، او نه تنها مسلمان شد، بلکه خود و فرزندانش (خلفای عباسی) برای قرنها نگاهبان و حاکم جهان اسلام شدند و «پشت و پناه دین» گشتند.
مولانا با این مثال تاریخی، این مفهوم عمیق عرفانی را بیان میکند که بسیاری از اوقات، انسان با هدفی دنیوی یا حتی خصمانه قدم در راهی میگذارد، اما دست غیبی خداوند او را به مقصدی کاملاً متفاوت و متعالی میرساند. دشمنی او به دوستی و تکیهگاه تبدیل شد، درست همانطور که اعرابی در پی آب رفت و به جمال یوسف رسید.
- حرب
- جنگ، نبرد
- کین
- کینه، دشمنی، قصد انتقام
- قمع
- ریشهکن کردن، نابود ساختن، سرکوب کردن
- استیز
- ستیزه، جدال، مخالفت
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.