قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۶ - سپردن عرب هدیه را یعنی سبو را به غلامان خلیفه› بیت ۲۸۴۲
M1:2842 — زین همه انواع دانش روز مرگ / دانش فقرست ساز راه و برگ
M1:2842
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
در لحظهی مرگ، از میان تمام علوم و دانشهای بشری، تنها معرفت به فقر و نیازمندی ذاتی خود در برابر خداوند است که به کار میآید و توشهی راه انسان میشود.
این بیت در پایان بخشی میآید که مولانا در آن انواع دانشها را با هم مقایسه میکند. او میگوید همانطور که شاگرد یک فقیه، فقه میآموزد و شاگرد یک ادیب، ادبیات، شاگرد یک استاد روحانی که خود را در راه حق «محو» کرده است نیز فنا و نیستی خود در برابر معشوق ازلی را میآموزد.
سپس در این بیت نتیجه میگیرد که در آزمون نهایی زندگی، یعنی «روز مرگ»، دانشهای رسمی و ظاهری به کار نمیآیند. تنها دانشی که برای آن سفر بزرگ ضروری است، «دانش فقر» است. «فقر» در اصطلاح عرفانی به معنای تهیدستی مادی نیست، بلکه به معنای درک عمیق نیازمندی کامل و وابستگی مطلق وجود انسان به خداوند است. این معرفت، یعنی پی بردن به «هیچ بودن» خود در برابر هستی مطلق، حقیقیترین توشه (ساز و برگ) برای سفر به جهان دیگر است. این دانش، انسان را از بار سنگین «منیت» و دانستههای متکبرانه آزاد میکند و او را سبکبار و آمادهی ملاقات با حقیقت میسازد.
- فقر
- در عرفان: نیازمندی ذاتی به خداوند، تهی شدن از خود و منیت
- ساز
- اسباب، تجهیزات، وسیله
- برگ
- توشه، آذوقه سفر
- ساز راه و برگ
- توشه و تجهیزات سفر، هر آنچه برای یک سفر لازم است
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.