قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۸ - قبول کردن خلیفه هدیه را و عطا فرمودن با کمال بینیازی از آن هدیه و از آن سبو› بیت ۲۸۸۹
M1:2889 — گر بگوید فقه، فقر آید همه / بوی فقر آید از آن خوش دمدمه
M1:2889
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
کلام انسان عاشق و نیازمند به حق، هر موضوعی که داشته باشد، بازتابدهندهٔ حال درونی او یعنی «فقر» و نیاز روحانی است و این حقیقت از سخنانش آشکار میشود.
این بیت در ادامهٔ این نکته است که کلام هر شخص، بازتابدهندهٔ حال درونی اوست. مولانا میگوید وقتی یک «مرد عاشق» (که در اینجا نماد انسان نیازمند به خداوند و رها از تعلقات است) سخن میگوید، مهم نیست که موضوع ظاهری کلامش چیست. حتی اگر دربارهٔ «فقه» که دانشی ظاهری و قاعدهمند است حرف بزند، شنونده از آن بوی «فقر» معنوی را استشمام میکند.
«فقر» در اینجا به معنای تهیدستی مادی نیست، بلکه اصطلاحی عرفانی و به معنای احساس نیاز مطلق به خداوند و خالی بودن از «خود» است. این بالاترین مقام برای سالک است. مولانا میگوید ذات و جوهر کلام چنین فردی، فقر اوست. بنابراین، کلمات او، هرچه که باشند، تنها ظرفی برای انتقال آن حال معنوی هستند. همانطور که در بیت بعد میگوید، اگر چنین کسی از «کفر» هم بگوید، از آن بوی «دین» و یقین به مشام میرسد، زیرا اصل، حال گوینده است نه صورتِ گفته.
- فقر
- در اصطلاح عرفانی، به معنای نیاز کامل به خداوند و احساس هیچبودن در برابر اوست، نه تنگدستی مالی.
- فقه
- دانش احکام و قوانین عملی دین اسلام.
- دمدمه
- سخن، گفتار، زمزمه.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.