قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۴۰ - وصیت کردن رسول صلی الله علیه و سلم مر علی را کرم الله وجهه کی چون هر کسی به نوع طاعتی تقرب جوید به حق، تو تقرب جوی به صحبت عاقل و بندهٔ خاص تا ازیشان همه پیشقدمتر باشی› بیت ۲۹۸۸
M1:2988 — ور بهر زخمی تو پر کینه شوی / پس کجا بیصیقل آیینه شوی
M1:2988
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
اگر با هر سختی و آزمونی که در راه سلوک پیش میآید آزردهخاطر و کینهتوز شوی، هرگز به پاکی و صفای باطن که لازمهی معرفت است دست نخواهی یافت.
این بیت در ادامهی نصیحت به سالک است که پس از انتخاب پیر و راهنمای معنوی، باید صبور و استوار باشد. مولانا میگوید راه تربیت روحانی و همراهی با یک «عاقل» یا «بندهی خاص» خالی از دشواری نیست. این دشواریها و «زخم»ها، مانند ضربههایی هستند که برای صاف و صیقلی کردن یک آینهی زنگار گرفته لازم است. آینهی قلب سالک تنها با همین سختیها و تحمل آنهاست که شفاف میشود و میتواند حقیقت را بازتاب دهد.
اگر شاگرد (مرید) با هر ناملایمتی، چه از جانب پیر و چه از جانب روزگار، دلچرکین شود و کینه به دل بگیرد، در واقع از ابزار اصلی تزکیهی نفس، یعنی «صیقل» زدن، فرار میکند. چنین فردی هرگز به صفای باطنی نخواهد رسید، زیرا شرط اصلی این راه، پذیرش سختیها به عنوان بخشی از فرآیند رشد و پاکسازی درون است، نه بهانهای برای رنجش و کینهورزی.
- بهر
- برایِ، به خاطرِ
- زخمی
- ضربهای، آسیبی، کنایه از سختی و آزمایش
- صیقل
- جلا دادن، صاف و براق کردن، کنایه از تزکیه و پاکسازی نفس
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.