قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۶ - متابعت نصاری وزیر را› بیت ۳۹۱
M1:391 — چون عنایاتت بود با ما مقیم / کی بود بیمی از آن دزد لئیم
M1:391
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت بیان میکند که وقتی عنایت و لطف خداوند شامل حال انسان باشد، دیگر هیچ ترسی از نفس اماره یا شیطان که همچون دزدی اعمال نیک ما را میرباید، وجود نخواهد داشت.
مولانا در ابیات پیشین، نفس اماره یا وسوسههای شیطانی را به دزدی پنهان تشبیه میکند که در تاریکی، گندم اعمال نیک چهلسالهٔ ما را میدزدد و ستارههای روشن صدق و اخلاص را یکبهیک خاموش میکند. این دزد، مانع اصلی در راه انباشته شدن سرمایهٔ معنوی است.
این بیت، نقطهٔ مقابل آن تصویر است و راهحل را نشان میدهد. سالک در گفتوگو با خداوند میگوید که اگرچه هزاران دام و یک دزد پست (لئیم) در کمین است، اما حضور و عنایت دائمی تو برترین محافظ و نگهبان است. وقتی لطف الهی با ما «مقیم» و همراه همیشگی باشد، قدرت آن دزد درونی در برابر آن هیچ است و بیم و هراسی در دل باقی نمیماند.
این بیت در واقع تأکیدی است بر اصل توکل و استعانت از پروردگار در مبارزه با موانع درونی سلوک. پیروزی در این نبرد نه با تکیه بر تواناییهای فردی، بلکه با پناه بردن به لطف بیپایان الهی ممکن میشود. حضور خدا، هر ترس و غمی را زایل میکند.
- عنایاتت
- جمع عنایت؛ لطفها و توجهات تو (خطاب به خداوند)
- مقیم
- ساکن، اقامتکننده، پایدار و دائمی
- بیم
- ترس، وحشت، خوف
- لئیم
- پست، فرومایه، خسیس
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.