قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۲ - تخلیط وزیر در احکام انجیل› بیت ۴۷۲
M1:472 — در یکی گفته ریاضت سود نیست / اندرین ره مَخلَصی جز جود نیست
M1:472
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت یکی از آموزههای متناقضی را بیان میکند که وزیر مکار برای مسیحیان نوشته بود: در این طومار، راه نجات نه در سختی دادن به جسم (ریاضت)، بلکه در بخشندگی (جود) معرفی شده است.
این بیت بخشی از نقشۀ وزیر مکار برای ایجاد تفرقه در میان مسیحیان است. او طومارهایی با احکام ظاهراً برگرفته از انجیل اما کاملاً متضاد با یکدیگر مینویسد تا هر فرقهای راهی متفاوت را در پیش گیرد و دیگری را باطل بداند.
در طومار قبلی (بیت ۴۷۱)، راه رسیدن به خدا «ریاضت» و «گرسنگی» (جوع) معرفی شده بود که از ارکان مهم سلوک در بسیاری از طریقتهای عرفانی است. اما در این طومار، وزیر دقیقاً نقطۀ مقابل آن را تعلیم میدهد: ریاضت و زهدورزی بیفایده است و تنها راه رهایی و نجات، «جود» یا همان بخشندگی و سخاوت است.
مولانا با قرار دادن این دو دیدگاه متضاد در کنار هم، نشان میدهد که چگونه میتوان حقیقت معنوی را تحریف کرد. هر یک از این راهها (ریاضت و جود) به تنهایی ارزشمند هستند، اما وقتی به عنوان تنها راه مطلق و در نفی دیگر فضائل ارائه شوند، به ابزاری برای تفرقه و نزاع تبدیل میگردند. این داستان در واقع نقدی است بر تعصب فرقهای و چسبیدن به ظواهر دین، بدون درک روح کلی حاکم بر آن.
- ریاضت
- سختی دادن به جسم و نفس برای تهذیب روح، زهد و پرهیزکاری
- مَخلَص
- محل رهایی، راه نجات، گریزگاه
- جود
- بخشش، سخاوت، گشادهدستی
- اندرین
- در این
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.