قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۳ - در بیان آنک این اختلافات در صورت روش است نی در حقیقت راه› بیت ۵۰۶
M1:506 — او ز یک رنگیّ عیسی بو نداشت / وز مزاج خمّ عیسی خو نداشت
M1:506
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
آن فرد از صفا و خلوص معنوی که نماد آن عیسی است، هیچ بهرهای نبرده بود و با سرشت و طبیعت آن سرچشمهٔ وحدت، بیگانه بود.
این بیت در ادامهٔ داستان مردی است که ادعای پیامبری میکرد اما در واقع فریبکار بود. مولانا توضیح میدهد که علت گمراهی او این بود که از «یکرنگی» بیخبر بود. «یکرنگی» در اینجا به معنای خلوص، صداقت، و وحدت با حقیقت الهی است که در شخصیت حضرت عیسی (ع) تجلی یافته است.
مولانا عیسی را به یک «خُم» یا حوضچهٔ رنگرزی تشبیه میکند که هر چیز چندرنگ و ناخالصی در آن بیفتد، یکدست و زلال بیرون میآید. این «خُم عیسی» نماد باطن پاک و تحولآفرین اولیای الهی است. فردی که از این یکرنگی و خلوص بویی نبرده باشد، یعنی با این سرشت معنوی اُنس و آشنایی نداشته باشد، در دنیای رنگارنگ و فریبندهٔ ظواهر باقی میماند و نمیتواند به حقیقت راه یابد. در واقع، مشکل آن پیامبر دروغین، نداشتن این ارتباط باطنی و این تحول درونی بود، نه کمبود دانش یا مهارتهای ظاهری.
- یک رنگیّ
- صداقت، خلوص، وحدت باطنی، بی ریایی
- بو نداشت
- بهرهای نداشت، خبری نداشت، درکی از آن نداشت
- مزاج
- طبیعت، سرشت، حال و هوا
- خمّ
- ظرف بزرگ سفالی، خمره، در اینجا استعاره از منبع فیض و تحول معنوی
- خو نداشت
- عادت نداشت، انس و الفت نداشت، بیگانه بود
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.