قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۳ - در بیان آنک این اختلافات در صورت روش است نی در حقیقت راه› بیت ۵۱۸
M1:518 — آن جوادی که جمادی را بداد / این خبرها وین امانت وین سَداد
M1:518
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت به قدرت و بخشندگی خداوند اشاره دارد که حتی به موجودات بیجانی مانند خاک، صفات والایی همچون آگاهی، امانتداری و راستی عطا کرده است.
این بیت در ادامهٔ توصیف بخشندگی و کرم بیپایان خداوند (جواد) است. مولانا در ابیات پیشین، خاک را مثال میزند که چگونه همچون یک امانتدار، هر دانهای را که در آن کاشته شود، بیکموکاست و خیانت، به همان شکل در فصل بهار بازمیگرداند. این «امانتداری» و «راستی» (سَداد) در یک موجود بیجان (جماد)، از نظر مولانا، پرتوی از بخشش و عدل الهی است.
بنابراین، این بیت در واقع یک نتیجهگیری شگفتزده است: آن خدای بخشندهای که میتواند به جمادی چون خاک، چنین ویژگیهای آگاهانهای ببخشد، چه قدرت و کرمی دارد! این «خبرها» (آگاهیها) همان رازهایی است که خاک در سینه نگاه میدارد و در بهار آشکار میکند. این بیت عظمت خداوند را نه در پدیدههای پیچیده، بلکه در سادهترین و بنیادیترین عناصر طبیعت، مانند خاک، به نمایش میگذارد و نشان میدهد که تمام هستی، از جاندار و بیجان، آینهدار صفات اوست.
- جوادی
- بخشندهای، جوانمردی. از صفات خداوند.
- جمادی
- موجود بیجان، آنچه رشد و حرکت ارادی ندارد (مانند سنگ و خاک).
- سَداد
- راستی، درستی، استواری در راه حق.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.