چون خدا خواهد که‌مان یاری کند — M1:823 · مثنوی معنوی

قرائت› دفتر ۱› بخش ۳۹ - کژ ماندن دهان آن مرد کی نام محمّد را صلی‌الله علیه و سلّم بتَسخر خواند› بیت ۸۲۳

چون خدا خواهد که‌مان یاری کندمیل ما را جانبِ زاری کند

هر زمان که خداوند اراده کند به ما یاری رساند،گرایش و خواست ما را به سوی تضرع و نیایش می‌کشاند.

این بیت می‌گوید که یکی از نشانه‌های لطف و یاری خداوند این است که در دل انسان، میل به دعا، گریه و راز و نیاز با او را بیدار می‌کند.

M1:823

❋ ❋ ❋

شرح و معنا · به زبانِ تو — AI

فارسی from context AI draft

هر زمان که خداوند اراده کند به ما یاری رساند،گرایش و خواست ما را به سوی تضرع و نیایش می‌کشاند.

مولانا در این داستان، پس از بیان اینکه تمایل به تمسخر پاکان نشانهٔ خشم الهی است، به وجه مقابل آن می‌پردازد. او توضیح می‌دهد که وقتی خداوند اراده می‌کند به بنده‌ای کمک کند و او را از گرفتاری برهاند، نخستین گام، ایجاد یک تحول درونی در اوست. این یاری، لزوماً به شکل گشایشی بیرونی و مادی نیست، بلکه به صورت یک میل باطنی برای «زاری» و تضرع به درگاه حق پدیدار می‌شود.

«زاری» در اینجا صرفاً گریه کردن نیست، بلکه حالتی از فروتنی، احساس نیاز، پشیمانی و التجاء به قدرتی برتر است. این حالت، خود یک توفیق الهی است. وقتی انسان به نقطه‌ای می‌رسد که ضعف خود را می‌پذیرد و با دلی شکسته به سوی خدا بازمی‌گردد، در واقع درهای رحمت و یاری او را به روی خود گشوده است. بنابراین، میل به دعا و نیایش، پیش‌درآمد و نشانهٔ قطعیِ یاری خداوند است، همان‌طور که در ابیات بعدی، مولانا اشک را به آب روانی تشبیه می‌کند که هرجا جاری شود، سرسبزی و رحمت به همراه می‌آورد.

واژه‌های دشوار

که‌مان: که ما را
زاری: گریه و لابه، تضرع، التماس و دعا

gemini-2.5-pro

❋

گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات

گفتگوی تو تا وقتی عمومی‌اش نکنی، فقط روی همین دستگاه می‌ماند.

پرسش‌های خوانندگان

هنوز پرسشی به‌اشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.

M1:823 — چون خدا خواهد که‌مان یاری کند / میل ما را جانبِ زاری کند

شرح و معنا · به زبانِ تو — AI

گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات

پرسش‌های خوانندگان0

پرسش‌های خوانندگان