M1:827 — باش چون دولابِ نالان چشم‌تَر / تا ز صحنِ جانت بَر روید خَضَر

U ovom stihu, Rumi koristi snažnu metaforu da opiše put duhovnog preporoda. On savjetuje tragaocu da oponaša dolab (dūlāb), drveni točak za navodnjavanje koji škripi i "ječi" dok se okreće, podižući vodu i oživljavajući suhu zemlju.

Njegov "plač" (jecanje) nije znak očaja, već produktivnog rada. Njegove "suze" (voda) nisu besplodne, već donose život. Na isti način, suze pokajanja i čežnje čiste dušu i pripremaju je za rast istinske spoznaje. Kao što je rečeno u prethodnom stihu, "gdje god teče voda, tu je zelenilo; gdje god teku suze, tu je milost".

Krajnji cilj je da iz "dvorišta duše" nikne hadar (khadar) – zelenilo. Ova riječ ne označava samo vegetaciju, već priziva i lik Hidra (ar. al-Khidr), "Zelenog", besmrtnog vodiča u sufijskoj tradiciji koji se pojavljuje tamo gdje se spajaju duhovna i materijalna ravan. Prema tome, plač i skrušenost nisu sami sebi svrha; oni su sredstvo kojim se unutrašnja pustinja preobražava u plodnu bašču vječnog života i znanja.

مولانا در این بیت، از تمثیل زیبا و رایج «دولاب» یا چرخ چاه برای تشویق سالک به گریه و زاری عارفانه استفاده می‌کند. دولاب با صدایی شبیه به ناله می‌چرخد و همواره از آب خیس است («چشم‌تر»). حاصل این چرخش و ناله‌ی مداوم، بالا کشیدن آب از اعماق چاه و رساندن آن به باغ و زمین تشنه است که نتیجه‌اش روییدن گیاهان سرسبز («خضر») است.

در این تمثیل، انسان مانند دولاب است. «ناله» و «چشم‌تر» بودن او، همان تضرع، دعا و اشکی است که از سر نیاز و پشیمانی به درگاه خداوند می‌ریزد. این اشک و زاری، مانند آبی حیات‌بخش عمل می‌کند که از اعماق وجود انسان می‌جوشد و «صحن جان» یا سرزمین روح او را آبیاری می‌کند. نتیجه‌ی این آبیاری معنوی، شکوفایی و سرسبزی روحانی است؛ یعنی جان مرده و خشک انسان زنده می‌شود و فضائل و معارف الهی در آن می‌روید.

این بیت در ادامه‌ی ابیات قبلی است که می‌گفت: «هر کجا آب روان، سبزه بود / هر کجا اشکی روان، رحمت شود». مولانا تأکید می‌کند که همان‌طور که آب روان، ظاهر را سرسبز می‌کند، اشکِ از سر صدق نیز باطن را زنده و پرثمر می‌سازد و رحمت الهی را به سوی انسان جاری می‌کند.