قرائت› دفتر ۲› بخش ۲ - هلال پنداشتن آن شخص خیال را در عهد عمر رضی الله عنه› بیت ۱۱۲
M2:112 — ماه روزه گشت در عهد عمر / بر سر کوهی دویدند آن نفر
M2:112
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت آغاز داستانی در زمان خلافت عمر است که در آن، با شروع ماه رمضان، گروهی از مردم برای دیدن هلال ماه نو به بالای کوهی میروند.
این بیت، صحنهی داستانی را میچیند که در زمان خلیفهی دوم، عمر بن خطاب، رخ میدهد. با فرارسیدن ماه رمضان، که آغاز آن با رؤیت هلال ماه نو مشخص میشود، گروهی از مردم با شور و اشتیاق به بالای کوهی میروند تا اولین کسانی باشند که ماه را میبینند و این خبر خوش را اعلام میکنند.
مولانا با انتخاب این صحنهی ساده و همگانی، زمینهای برای یک بحث عمیقتر فراهم میکند. این جستجوی بیرونی برای ماه در آسمان، در واقع نمادی از جستجوی درونی برای حقیقت است. همانطور که در ابیات بعدی مشخص میشود، یکی از این افراد به اشتباه میافتد و چیزی را «حقیقت» میپندارد که صرفاً زاییدهی خیال و خطای دید خودش است. این داستان به تمثیلی در باب موانع معرفت و حجابهای درونی تبدیل میشود که مانع از دیدن واقعیت آنچنان که هست، میشوند.
- ماه روزه
- ماه رمضان، ماهی که مسلمانان در آن روزه میگیرند.
- گشت
- در اینجا به معنی «شد» یا «فرا رسید».
- عهد
- دوران، زمان، روزگار.
- نفر
- در فارسی قدیم به معنی «گروه»، «جماعت» یا «چند تن» به کار میرفت، برخلاف کاربرد امروزی آن برای یک شخص.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.