M2:1271 — پند من بشنو که تن بند قویست / کهنه بیرون کن گرت میل نویست

Este dístico se encuentra en una sección donde Rumi, interrumpiendo una historia, se dirige directamente al buscador espiritual (sālik). El contexto inmediato es una serie de metáforas sobre la urgencia de la vida que se agota: el sol de la vida se pone (M2:1266), la lámpara del espíritu se está apagando (M2:1269) y el tiempo de sembrar está a punto de terminar (M2:1270).

En este marco, el consejo de Rumi es directo y práctico. La primera mitad, «el cuerpo es una fuerte atadura» (tan band-e qavīst), identifica al cuerpo físico y sus apegos —los hábitos, los deseos sensuales, la inercia— como el principal obstáculo para el alma. No es una condena del cuerpo en sí, sino de su función como una "prisión" o "cepo" que inmoviliza el espíritu e impide su viaje hacia lo divino. Es una atadura fuerte, lo que subraya la dificultad y la necesidad de un esfuerzo consciente para liberarse.

La segunda mitad ofrece la solución y la motivación: «desecha lo viejo si anhelas lo nuevo». Lo "viejo" (kohne) es precisamente esta prisión del cuerpo y sus costumbres arraigadas. Lo "nuevo" (now) es la renovación espiritual, una vida más auténtica y consciente en presencia de Dios. El verso establece una condición clara: la aspiración a lo nuevo es inútil sin la acción de descartar lo viejo. No se puede verter vino nuevo en odres viejos. Este es el núcleo del ascetismo práctico sufí: la transformación requiere un vaciamiento previo, un acto de renuncia para crear el espacio necesario para que lo divino pueda entrar.

مولانا در ادامه‌ی داستان مردی که کندن بوته‌ی خار را به فردا موکول می‌کرد، به نقطه‌ی اصلی تمثیل خود می‌رسد. آن بوته‌ی خار، نماد «تن» و تعلقات نفسانی است که راه کمال را بر سالک می‌بندد. این بیت، یک هشدار و راهکار صریح است.

«تن، بندِ قوی است»: جسم و خواسته‌هایش (شهوت، تنبلی، عادات بد) مانند یک زندان یا زنجیر محکم، روح را اسیر خود می‌کنند. هرچه در رها کردن این بندها تأخیر کنیم، این زندان مستحکم‌تر و ما برای شکستن آن ضعیف‌تر می‌شویم. این همان وضعیتی است که برای مرد داستان و بوته‌ی خارش پیش آمد.

«کهنه بیرون کن گرت میل نویست»: «کهنه» همان عادات قدیمی، وابستگی‌های دنیوی و خودِ کهنه‌ی ماست. «نو» زندگی معنوی، حیات طیبه، و تولدی دوباره در عالم معناست. مولانا می‌گوید این دو با هم جمع نمی‌شوند. برای رسیدن به آن زندگی تازه و باطنی، باید آگاهانه و با اراده، این پوسته‌ی کهنه را از خود دور انداخت. این عمل، نیازمند سخاوت و بخشندگی است که در ابیات بعدی به آن اشاره می‌شود؛ سخاوت در ترک لذت‌ها و شهوت‌ها، که بزرگ‌ترین بخشش است.