M2:1282 — خاک بر بادست و بازی می‌کند / کژنمایی پرده‌سازی می‌کند

Rumi utiliza una poderosa metáfora para distinguir entre el mundo sensible y la realidad espiritual. El mundo material, que él llama «polvo» (khāk), es todo lo que vemos y percibimos con nuestros sentidos. Parece estar lleno de actividad y propósito propio, «jugando» su propio juego. Sin embargo, esta actividad es una ilusión.

En realidad, el mundo físico es completamente pasivo, como el polvo levantado por una fuerza que no puede ver: el «viento» (bād). Este viento simboliza el mundo espiritual, el reino del significado (maʿnā), la Voluntad Divina que es la verdadera causa de todo movimiento. La actividad visible del polvo es, por tanto, una «apariencia torcida» (kazh-namāyī), una representación engañosa que actúa como un «velo» (parda), ocultando la fuerza real que está detrás de la escena.

El propósito de este verso, en el contexto de los versos que lo rodean, es enseñarnos a ver más allá de las apariencias. Así como un jinete guía a su caballo, el espíritu guía al cuerpo. Confiar únicamente en los sentidos físicos es ver solo el polvo y permanecer ciego al viento que le da forma y movimiento.

مولانا برای توضیح رابطۀ میان جهان پیدا و پنهان، از تمثیلِ خاک و باد استفاده می‌کند. همان‌طور که گرد و غبار در هوا می‌چرخد و به نظر می‌رسد که خود حرکت می‌کند و «بازی» می‌کند، این جهان مادی و جسمانی نیز در نظر ما فعال و پرهیاهو است. اما این فقط یک «کژنمایی» یا جلوۀ فریبنده است.

در حقیقت، خاک از خود اراده‌ای ندارد و این بادِ نادیدنی است که آن را به حرکت درمی‌آورد. به همین ترتیب، این جهانِ محسوس (خاک) تنها ابزاری در دستِ جهانِ نامرئیِ معنا و روح (باد) است. فعالیت‌ها، رویدادها و صورتهای این عالم، مانند پرده‌ای هستند که حقیقتِ اصلی و نیروی محرکۀ واقعی را از چشم ما پنهان می‌کنند. بیت بعدی این ایده را روشن‌تر می‌کند: «اینک بر کارست بی‌کارست و پوست / وانک پنهانست مغز و اصل اوست». بنابراین، آنچه می‌بینیم پوسته‌ای بی‌اراده است و حقیقت، در امر پنهان نهفته است.