M2:1293 — سوی حسی رو که نورش راکبست / حس را آن نور نیکو صاحبست

Este verso es el núcleo de una metáfora extendida que Rumi desarrolla para explicar la relación entre la percepción sensorial humana (حس, ḥess) y la iluminación divina (نور حق, nur-e ḥaqq).

En los versos anteriores, Rumi compara el sentido con un caballo (اسپ, asp) y la Luz de Dios con su jinete (سوار, savār). Un caballo sin jinete es inútil y no conoce el camino real; de igual modo, los sentidos por sí solos solo perciben el mundo material más bajo —el equivalente al pasto para el caballo— y nos arrastran hacia la tierra (ثری, sarā). Sin embargo, cuando la Luz divina monta y guía los sentidos, estos se ennoblecen y se convierten en un vehículo para la ascensión espiritual, llevando al alma hacia lo sublime (علی, ʿalī).

El verso, por tanto, es una exhortación: no debemos despreciar nuestros sentidos, sino buscar activamente aquellos que están bajo el dominio de la inspiración divina. La Luz no anula el sentido, sino que se convierte en su «buen compañero» (niku ṣāḥeb), embelleciéndolo y dirigiéndolo. Esta unión es lo que Rumi identifica como el significado esotérico del «Luz sobre Luz» (nur ʿalā nur) coránico: la fusión de la luz de la percepción humana con la Luz trascendente de la Verdad.

مولانا در این بخش از مثنوی، رابطۀ میان حواس پنجگانۀ انسان (حس) و نور الهی یا بصیرت معنوی (نور حق) را با تمثیل اسب و سوارکار توضیح می‌دهد. حواس، مانند اسبی هستند که ابزار حرکت‌اند، اما خودشان راه را نمی‌شناسند. نور الهی، همچون سوارکاری ماهر است که بر این اسب می‌نشیند و آن را در مسیر درست، یعنی «شاه‌راه» حقیقت، هدایت می‌کند.

این بیت به ما توصیه می‌کند که به دنبال حسی باشیم که صرفاً مادی و زمینی نیست، بلکه با نور معرفت الهی روشن و управля شده است. وقتی حواس ما تحت فرمان این نور قرار می‌گیرند، دیگر اسبی سرکش و بی‌هدف نیستند که تنها به دنبال «علف و چراگاه» (لذت‌های پست دنیوی) باشد، بلکه مرکبی راهوار برای رسیدن به مقاصد عالی معنوی می‌شوند.

به عبارت دیگر، مولانا ارزش حواس ظاهری را نفی نمی‌کند، بلکه بر ضرورت «تربیت» و «هدایت» آن‌ها تأکید دارد. حسی که صاحب و فرمانروایش نور الهی باشد، حسی شریف و قابل اعتماد است که انسان را به سوی کمال می‌برد، نه به سوی پستی و خاک (ثری). این همان معنای «نورٌ علیٰ نور» است که در بیت بعدی به آن اشاره می‌شود: نور حس که با نور حق تزیین شده باشد.