M2:1771 — لَعْل را گر مُهر نبوَد باک نیست / عشق در دریای غم، غمناک نیست

این بیت در ادامهٔ دفاع خداوند از چوپان ساده‌دل و توبیخ موسی (ع) آمده است. خداوند با دو تمثیل زیبا، به موسی نشان می‌دهد که زبان و آیین عشق از قواعد و رسوم ظاهری دین جداست.

در مصرع اول، «لعل» نماد گوهر حقیقی و ارزش ذاتی است. لعل، چه مُهر و نشان سلطنتی بر آن خورده باشد و چه در گمنامی باشد، همچنان لعل است. ارزش آن در خود آن نهفته است، نه در تأیید دیگران. عشقِ چوپان نیز چنین است؛ هرچند با آداب و کلام رسمی پیامبران مُهر نشده باشد، اما در ذات خود خالص و گران‌بهاست.

در مصرع دوم، مولانا به یکی از عمیق‌ترین مفاهیم عرفانی اشاره می‌کند: «عشق در دریای غم، غمناک نیست». عشق حقیقی، نیرویی است که حتی در مواجهه با بزرگ‌ترین رنج‌ها و اندوه‌ها، ماهیت خود را که شادی و وصل است، از دست نمی‌دهد. عاشقی که در دریای غم شنا می‌کند، مانند غواصی است که آب او را غرق نمی‌کند. غم برای او تنها پوسته‌ای است که در دل آن، حقیقت شیرین وصال با معشوق نهفته است. بنابراین، عشقِ چوپان، حتی اگر از دید موسی سرشار از «خطا» و «غمِ» دوری به نظر برسد، در باطن خود شاد و متصل است و نیازی به دل‌سوزی یا اصلاح ندارد.