قرائت دفتر ۲ بخش ۳۷ - وحی آمدن موسی را علیه السّلام در عذر آن شبان بیت ۱۷۹۳

M2:1793 — دم که مرد نایی اندر نای کرد / درخور نایست نه درخورد مرد

دم که مرد نایی اندر نای کرددرخور نایست نه درخورد مرد
✦ ارائهٔ این بیت به فارسی

M2:1793

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — برگرفته از درس‌گفتارهای ضبط‌شدهٔ مثنوی او

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی

شرح

جلسهٔ 04 — [01:19:56] نقش «نی» در شکل‌دهی به صدا

به چه دلیل؟ به دلیل اینکه در جای دیگری می‌گوید و من همیشه این بیت مولانا رو مورد استفاده قرار دادم برای نسبتی که میان وحی هست و شخص پیامبر که وحی رو دریافت می‌کنه. مولانا می‌گوید که:

به این شعر خوب توجه کنید. خیلی فوق‌العاده است. «دم که مرد نایی»، مرد نایی یعنی نی‌زن.


جلسهٔ 04 — [01:19:56] نقش «نی» در شکل‌دهی به صدا

به این شعر خوب توجه کنید. خیلی فوق‌العاده است. «دم که مرد نایی»، مرد نایی یعنی نی‌زن.

یعنی وقتی که شما می‌دمید در نی، از اون سوی نی که صدای شما، بانگ شما میاد بیرون، اون مکیف شده به اصطلاح به کیفیات نی و مقید شده به قیود نی. شما همین دم رو در نی دیگری بدمید، یه صدای دیگری پس میده. و لذا این چنین نیست که نی منفعل محض باشه، هیچ تأثیری روی دم شما نگذاره. بستگی داره شما چه نی رو انتخاب کنید. این نی با همون ابعادش، با سایزش، با مقادیرش تأثیر می‌گذاره روی صدای شما، روی خروجی این نی. لذا نهایتاً صدایی که اونجا بیرون میاد درخور نای است، نه درخور مرد. یعنی به اندازه‌ای است که نی اجازه میده، نه تمام صدایی که و دمی که دمنده در او می‌دمد.

به زبانِ تو — AI

گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات

گفتگوی تو تا وقتی عمومی‌اش نکنی، فقط روی همین دستگاه می‌ماند.

پرسش‌های خوانندگان

هنوز پرسشی به‌اشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.