قرائت› دفتر ۲› بخش ۱ - سر آغاز› بیت ۲۳
M2:23 — رو بجو یار خدایی را تو زود / چون چنان کردی خدا یار تو بود
M2:23
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
You must urgently seek out a spiritual guide or a true friend on the path, because finding such a companion is the very means by which you find God's companionship.
This couplet offers the central, practical advice of this section. Rumi has just used the story of Adam's fall to illustrate the dangers of acting alone, guided by the ego-self (nafs). Adam's solitary choice led to regret and separation. The remedy, Rumi insists, is companionship — but not just any companionship.
The command is to seek a yār-e khodā'ī, a 'divine friend' or 'friend of God'. This refers to a spiritual guide, a master, or a truly pious companion whose presence helps discipline the nafs and strengthen the intellect (ʿaql). The act of seeking and submitting to such a guide is not a detour from the path to God; it is the path itself. The second line makes a profound promise: the moment you align yourself with a friend of God, you will find that God Himself has become your friend and ally. The human relationship is the vessel for the divine one.
- یار خدایی
- A 'divine friend' or 'friend of God'. In Sufi contexts, this signifies a spiritual guide, a master (shaykh, pir), or a truly enlightened companion whose friendship helps one draw closer to God.
این بیت یک دستورالعمل مستقیم است: فوراً به دنبال یافتن یک راهنما یا همراه معنوی باش، زیرا با یافتن چنین دوستی، حمایت و همراهی خداوند را نیز به دست خواهی آورد.
مولانا در این بخش از مثنوی، پس از اشاره به خطای حضرت آدم که حاصل مشورت نکردن و تنها عمل کردن بود، بر اهمیت حیاتی «یار» یا راهنمای روحانی تأکید میکند. این بیت، نتیجهگیری عملی ابیات پیشین است. مولانا میگوید که تنهایی و اتکا به «نفس» و «عقل جزئی» انسان را به ناامیدی و خطا میکشاند (همانطور که در بیت قبل گفت: «چون ز تنهایی تو نومیدی شوی / زیر سایهٔ یار خورشیدی شوی»).
بنابراین، راه حل، جستجوی فعالانه برای یافتن یک «یار خدایی» است. این یار کسی است که وجودش آینهی صفات الهی است و همراهی با او، عقل انسان را تقویت کرده و او را از وسوسههای نفسانی دور میکند. بخش دوم بیت یک وعده و بشارت بزرگ است: یافتن چنین دوستی، صرفاً یک رابطهی انسانی نیست، بلکه دروازهای برای دستیابی به دوستی و یاری خداوند است. گویی همراهی با ولیّ خدا، خود، همراهی با خداست و این کوتاهترین و مطمئنترین راه برای جلب حمایت الهی در مسیر معنوی است.
- رو
- برو، امر به رفتن
- بجو
- بجوی، جستجو کن
- یار خدایی
- دوست و راهنمای الهی، مرشد، پیر راه
- چون چنان کردی
- وقتی که این کار را انجام دادی
- بود
- در اینجا به معنی «خواهد بود» یا «میشود»
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.