قرائت› دفتر ۲› بخش ۵۷ - حمله بردن سگ بر کور گدا› بیت ۲۳۷۲
M2:2372 — خاک و آب و باد و نار با شرر / بیخبر با ما و با حق با خبر
M2:2372
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
عناصر چهارگانه طبیعت (خاک، آب، باد، آتش) در ظاهر نسبت به ما بیجان و ناآگاه به نظر میرسند، اما در حقیقت، آگاهی کاملی از خداوند دارند و از او فرمان میبرند.
این بیت در ادامهٔ داستانی است که در آن مولانا جهل و کوری معنوی انسان را نقد میکند. او میگوید حتی زمین که در چشم ما بیجانترین چیز است، آگاهی دارد: موسی را شناخت و یاری کرد، و به امر خدا، قارون را در خود فرو برد. مولانا این ایده را به تمام عناصر طبیعت تعمیم میدهد.
نکتهٔ اصلی این است که کل هستی، از جمله عناصر بیجان، دارای نوعی شعور و آگاهی نسبت به خالق خویش است. آنها پیوسته در حال تسبیح و اطاعت از خداوند هستند. این «بیخبری» که ما در آنها میبینیم، در واقع بازتاب ناآگاهی و غفلت خود ماست. ما انسانها، برعکس این عناصر، از همه چیز «غیر از خدا» باخبریم، اما از اصل و حقیقت هستی، یعنی خداوند، غافلیم. این بیت دعوتی است به بازنگری در نگاه ما به جهان؛ اینکه عالم را موجودی زنده، آگاه و در ارتباط با مبدأ خویش ببینیم، نه تودهای از اشیاء مرده.
- نار
- آتش
- شرر
- جرقه، اخگر، شراره
- با حق با خبر
- از خداوند آگاه، نسبت به حق تعالی شعور و آگاهی دارد
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.