قرائت› دفتر ۲› بخش ۵۷ - حمله بردن سگ بر کور گدا› بیت ۲۳۸۴
M2:2384 — کوردل با جان و با سمع و بصر / مینداند دزد شیطان را ز اثر
M2:2384
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
فردی که بصیرت باطنی ندارد، با وجود داشتن حواس ظاهری سالم (چشم و گوش) و حتی نیروی حیات، قادر به تشخیص تأثیرات ویرانگر و دزدیهای معنوی شیطان نیست.
این بیت در ادامهٔ داستان مرد نابینایی است که دزد کالایش را ربوده. مولانا آن داستان را به یک تمثیل معنوی تبدیل میکند: همانطور که مرد نابینا دزد را نمیبیند، انسان «کوردل» یا فاقد بصیرت باطنی نیز «دزد شیطان» را نمیشناسد.
نکتهٔ اصلی بیت این است که داشتن ابزارهای ظاهری شناخت - یعنی حواس پنجگانه («سمع و بصر») و حتی خودِ حیات («جان») - برای درک حقایق معنوی کافی نیست. شیطان مستقیماً خود را نشان نمیدهد، بلکه از طریق «اثر» و رد پایش عمل میکند؛ او حکمت و ایمان را ذرهذره میرباید. فرد کوردل این آثار را میبیند (مثلاً خشم، حسد، غفلت در وجودش) اما نمیفهمد که اینها رد پای دزدی است که در حال غارت کردن سرمایهٔ معنوی اوست. شناخت این دزد، نیازمند «چشم دل» یا بصیرتی است که فراتر از حواس ظاهری عمل میکند.
- کوردل
- کسی که بصیرت باطنی ندارد، جاهل به حقایق معنوی
- سمع
- شنوایی، گوش
- بصر
- بینایی، چشم
- اثر
- رد پا، نشانه، تأثیر
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.