قرائت› دفتر ۲› بخش ۶۲ - بیدار کردن ابلیس معاویه را کی خیز وقت نمازست› بیت ۲۶۱۱
M2:2611 — گفت اندر قصر کس را ره نبود / کیست کین گستاخی و جرات نمود
M2:2611
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
معاویه با شگفتی از خود میپرسد که با وجود بسته بودن درهای کاخ، چه کسی جرئت کرده و وارد شده است تا او را بیدار کند.
این بیت، واکنش طبیعی و سرآسیمهی معاویه را پس از بیدار شدنی ناگهانی و مرموز به تصویر میکشد. او که برای فرار از مزاحمت مردم، درهای کاخ را از درون بسته بود، با حقیقتی غیرمنتظره روبهرو میشود: کسی به حریم خصوصی و امن او نفوذ کرده است. پرسش او «کیست؟» فقط برای شناختن فرد نیست، بلکه از حیرت و حتی ترس او از شکسته شدن این حریم حکایت دارد.
این بیت صحنه را برای رویارویی شگفتانگیز بعدی آماده میکند. مولانا با توصیف این جزئیات – کاخ، درهای بسته، خستگی معاویه و بیدار شدن ناگهانی – تعلیق ایجاد میکند. خواننده همراه با معاویه در جستجوی این مهمان ناخوانده، کنجکاو میشود. این گستاخی و جرئت که معاویه به آن اشاره میکند، به زودی معنایی متناقض پیدا خواهد کرد، زیرا فردی که این کار را کرده، خود ابلیس است که ظاهراً برای امری خیر (نماز) آمده است.
- اندر
- در، داخلِ
- ره نبود
- راهی نبود، امکان ورود وجود نداشت
- کین
- که این
- نمود
- نشان داد، انجام داد
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.