قرائت› دفتر ۲› بخش ۶۲ - بیدار کردن ابلیس معاویه را کی خیز وقت نمازست› بیت ۲۶۱۴
M2:2614 — گفت هی تو کیستی نام تو چیست / گفت نامم فاش ابلیس شقیست
M2:2614
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
معاویه از آن موجود پنهانشده هویتش را میپرسد و او بیپرده خود را ابلیس معرفی میکند.
این بیت لحظهی رویارویی مستقیم و آشکار شدن حقیقت است. معاویه که در قصر خود را حبس کرده بود تا از مزاحمت مردم در امان باشد، با مزاحمی بسیار بزرگتر و غیرمنتظره روبرو میشود. کسی او را برای نماز صبح بیدار کرده و سپس پنهان شده است. معاویه پس از جستجو، او را پشت در پیدا میکند و با لحنی آمیخته به خشم و شگفتی، هویتش را جویا میشود.
پاسخ ابلیس، صریح و بیپرده است: «نامم فاش ابلیس شقیست». او نه تنها نام خود را میگوید (ابلیس)، بلکه صفت خود را نیز به آن اضافه میکند (شقی، یعنی بدبخت و تیره روز). این صراحت، خود یک دام است و زمینهساز گفتگوی بعدی میشود. مولانا با این صحنهپردازی دراماتیک، کنجکاوی خواننده و خودِ معاویه را برمیانگیزد تا بپرسد: چرا ابلیس، که کارش گمراه کردن است، باید کسی را برای نماز بیدار کند؟ این تضاد ظاهری، هستهی اصلی داستان و درسی است که در ادامه آشکار خواهد شد.
- فاش
- آشکار، علنی
- شقی
- بدبخت، تیره روز، اهل شقاوت
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.