قرائت› دفتر ۲› بخش ۸۰ - قصهٔ آن شخص کی اشتر ضالهٔ خود میجست و میپرسید› بیت ۲۹۲۲
M2:2922 — هر که بر گوید نشان از اشترم / مژدگانی میدهم چندین درم
M2:2922
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
مردی که شترش را گم کرده، با صدای بلند اعلام میکند که به هر کس خبری از شترش بدهد، پاداش نقدی خواهد داد.
این بیت بخشی از حکایت مردی است که شترش را در بیابان گم کرده و در حالی که کاروان دور شده و شب نزدیک است، مستأصلانه به هر سو میدود و از همه سراغ شترش را میگیرد. او برای یافتن گمشدهاش جایزهای تعیین میکند تا دیگران را به کمک تشویق کند.
در لایهی تمثیلی داستان، این مرد، سالک راه حقیقت است و «شتر گمشده» نمادی از حقیقت وجودی، نفس الهی یا ارتباط گمشده با خداوند است. سالک در ابتدای راه، سرگشته و مضطرب، به جای آنکه به درون خود یا به راهنمایی یک پیر واقعی رجوع کند، دست به دامان هر کس و ناکسی میشود و پاسخ را از منابع بیرونی و نامعتبر میجوید. اعلام «مژدگانی» نشاندهندهی این باور خام است که حقیقت را میتوان با ابزارهای مادی یا با پرسوجو از عوام به دست آورد.
مولانا در ابیات بعدی نشان میدهد که این روش به نتیجه نمیرسد. مردم برای طمع در پاداش، نشانههایی دروغین و خیالی از شتر به او میدهند و او را بیشتر گمراه میکنند. این نقد مولانا به کسانی است که در جستجوی معنویت، فریب مدعیان دروغین و آموزههای سطحی را میخورند، زیرا پرسش خود را به درستی و در جای درست مطرح نکردهاند.
- اشتر
- شتر
- مژدگانی
- پاداش یا شیرینی برای خبر خوش
- درم
- درهم؛ سکهی نقره، واحد پول قدیمی
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.