قرائت› دفتر ۲› بخش ۸۰ - قصهٔ آن شخص کی اشتر ضالهٔ خود میجست و میپرسید› بیت ۲۹۲۶
M2:2926 — آن یکی گوید شتر یکچشم بود / وآن دگر گوید ز گر بیپشم بود
M2:2926
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
در این بیت، مولانا ادامه میدهد که چگونه هر کس برای گرفتن مژدگانی، از خود نشانهای دروغین برای شتر گمشده میسازد و اوصافی ساختگی و متناقض به آن نسبت میدهد.
این بیت بخشی از داستان مردی است که شترش را گم کرده و با وعدهٔ مژدگانی، از دیگران برای یافتنش کمک میخواهد. اما این وعده، طمع را در دل مردم برمیانگیزد. به جای کمک صادقانه، هر کس از روی حدس و گمان و برای تصاحب جایزه، نشانهای ساختگی برای شتر بیان میکند.
در بیت قبل، یکی گفت گوشش بریده بود و دیگری گفت جُلش نقش و نگار داشت. در این بیت نیز این روند ادامه مییابد: یکی ادعا میکند که شتر یکچشم بوده و دیگری میگوید که به خاطر بیماری پوستیِ گَری، بدنش بیمو شده بود. این توصیفات متناقض و بیاساس نشان میدهد که این افراد اصلاً شتر را ندیدهاند و صرفاً برای فریب دادن صاحب شتر و گرفتن پول، خیالپردازی میکنند.
نکتهٔ اصلی داستان که در این بیت برجسته میشود، تأثیر مخرب طمع است. طمع باعث میشود حقیقت کنار گذاشته شود و دروغ و فریب جای آن را بگیرد. این افراد به جای همدردی با مردی که داراییاش را از دست داده، او را دستمایهٔ ریشخند و طمعورزی خود قرار میدهند. مولانا با این تصویرسازی ساده، یک ضعف عمیق اخلاقی در جامعه را نقد میکند.
- گر
- نوعی بیماری پوستی در حیوانات که باعث ریزش پشم و مو میشود؛ کچلی.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.