قرائت› دفتر ۲› بخش ۱۹ - مثل› بیت ۷۴۵
M2:745 — این همه عالم طلبکار خوشند / وز خوش تزویر اندر آتشند
M2:745
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
تمام انسانها به دنبال خوشبختی واقعی هستند، اما اغلب فریب خوشیهای ظاهری و تقلبی را میخورند و در نتیجه به جای آرامش، در رنج و عذاب میسوزند.
این بیت، نتیجهی اخلاقی حکایت کوتاهی است که مولانا تعریف میکند. در آن حکایت، مردی خانهای ویران را به دوستش پیشنهاد میدهد و میگوید: «اگر سقف داشت و اگر اتاقی دیگر داشت، خانهی خوبی برایت میشد.» دوستش پاسخ میدهد که در «اگر» نمیتوان زندگی کرد. مولانا این «اگر» را به خوشیهای دروغین و شرطی این دنیا تشبیه میکند.
همهی ما به دنبال «خوشی» هستیم، اما اغلب به سراغ خوشیهای کاذب و زودگذر میرویم؛ خوشیهایی که مانند آن خانهی ویران، فقط در حرف و خیال زیبا هستند اما در عمل، پناهگاهی نیستند و انسان را در آتش حسرت و ناکامی میسوزانند. این «خوشِ تزویر» میتواند ثروت، مقام، شهرت یا لذتهای سطحی باشد که به نظر دلپذیر میآیند اما در باطن، آرامش حقیقی را از انسان سلب میکنند و او را از مسیر اصلی دور میسازند. مولانا در ابیات بعدی توضیح میدهد که برای تشخیص خوشی واقعی از خوشی دروغین، مانند تشخیص طلای ناب از طلای تقلبی، به «محک» یا راهنمایی یک انسان دانا نیاز است.
- طلبکار
- جستجوگر، خواهان، طالب
- خوش
- خوشی، سعادت، امر نیکو و دلپذیر
- تزویر
- فریب، دورویی، ریاکاری، تقلبی
- خوشِ تزویر
- خوشیِ ظاهری و فریبنده، سعادت دروغین
- اندر
- در، داخلِ
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.