قرائت› دفتر ۲› بخش ۱۹ - مثل› بیت ۷۶۵
M2:765 — کارگه چون جای روشندیدگیست / پس برون کارگه پوشیدگیست
M2:765
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
جایگاه معرفت حقیقی (کارگاه) همان عالم معنا یا «عدم» است که در آن میتوان حقایق را آشکارا دید؛ در مقابل، دنیای مادی (بیرون کارگاه) جای پوشیدگی و غفلت است.
این بیت نتیجهگیری و تأکیدی بر ابیات پیشین است. مولانا پیش از این، «کارگاه» را با «عدم» (جهان غیب و معنا) یکی دانسته بود؛ جایی که میتوان «صانع» (خداوند) و «صنع» (آفرینش) را با هم و بدون واسطه مشاهده کرد.
در اینجا، او این کارگاه را «جای روشندیدگی» مینامد. «روشندیدگی» به معنای بصیرت و شهود مستقیم حقیقت است، نه دیدن ظاهری با چشم سر. بنابراین، برای درک حقیقت هستی و دیدن دست خداوند در کار آفرینش، باید به این کارگاه معنوی وارد شد. این ورود، مستلزم عبور از جهان مادی و ظواهر و پا گذاشتن به قلمرو نیستی و فناست.
در مقابل، «بیرون کارگاه» نماد جهان هستی مادی و محسوس است. کسی که در این جهان بیرونی باقی بماند و تنها به ظواهر دل ببندد، از دیدن حقیقتِ پنهان در پس پردهٔ پدیدهها محروم میماند. برای او، صانع و حقیقتِ کار او همواره در «پوشیدگی» و حجاب باقی خواهد ماند. مثال بارز این کوردلی، فرعون است که در ابیات بعدی به آن اشاره میشود. او چون در «هستی» خود غرق بود، از دیدن کارگاه خداوند کور بود و نمیتوانست موسی را که در خانهاش پرورش مییافت، ببیند.
- کارگه
- کارگاه؛ در اینجا استعاره از عالم غیب، جهان معنا یا «عدم» است.
- روشندیدگی
- بصیرت، بینایی دل، شهود و درک مستقیم حقیقت.
- پوشیدگی
- پنهان بودن، در حجاب بودن، غفلت از حقیقت.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.