قرائت› دفتر ۲› بخش ۱۹ - مثل› بیت ۷۶۷
M2:767 — لاجرم میخواست تبدیل قدر / تا قضا را باز گرداند ز در
M2:767
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
چون فرعون به جهان مادی و هستیِ خود مغرور بود و از کارگاه غیبی خداوند بیخبر بود، گمان میکرد با تدبیر و حیلهٔ زمینی میتواند تقدیر الهی را عوض کند.
این بیت در ادامهٔ داستان فرعون و تلاش او برای جلوگیری از به دنیا آمدن حضرت موسی (ع) است. مولانا توضیح میدهد که فرعون، چون اسیر «هستی» و جهان ظاهری بود، از «کارگاه» خداوند که همان «عدم» یا عالم غیب است، کور و بیخبر بود. او نمیدانست که تقدیر حقیقی در آنجا رقم میخورد.
به همین دلیل (لاجرم)، او با تکیه بر قدرت و حیلهٔ خود میخواست «قدر» را تغییر دهد. او با کشتن نوزادان پسر بنیاسرائیل، سعی داشت جلوی «قضا» یا حکم حتمی خداوند را بگیرد و آن را از درِ خانهٔ خود براند. این کار او نشانهٔ جهل عمیق او به سازوکار عالم بود. او گمان میکرد سرنوشت امری مادی است که میتوان با ابزارهای مادی با آن جنگید، در حالی که تقدیر الهی از جای دیگری سرچشمه میگرفت و بر تمام حیلههای او میخندید.
- لاجرم
- ناگزیر، ناچار، بنابراین
- تبدیل قدر
- تغییر دادن سرنوشت، عوض کردن تقدیر
- قضا
- حکم قطعی خداوند، تقدیر حتمی
- ز در
- از درگاه، از آستانه
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.